- యూపీలో ఎస్పీకి మళ్లీ ఎదురుదెబ్బ తప్పదా?
- బిహార్ ఎన్నికల సీన్ రిపీట్ అవుతుందా?
- ఢిల్లీకి వెళ్లి ఖాళీ చేతులతో వెనుదిరిగిన అఖిలేశ్ యాదవ్.. 181 సీట్లు కోరుతున్న కాంగ్రెస్
ఉత్తరప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు సమీపిస్తున్న వేళ సమాజ్వాదీ పార్టీ (ఎస్పీ), కాంగ్రెస్ మధ్య సీట్ల పంపకాల వివాదం ముదురుతోంది. 2026 నవంబర్ 17న ఇరు పార్టీల అగ్రనేతలు సమావేశమై సీట్ల సర్దుబాటుపై చర్చించాల్సి ఉంది. ఇందుకోసం ఎస్పీ అధినేత అఖిలేశ్ యాదవ్ నవంబర్ 16వ తేదీ ఉదయమే ఢిల్లీకి చేరుకున్నారు. అయితే, అదే రోజు మధ్యాహ్నం సీట్ల పంపకాల చర్చల కోసం కాంగ్రెస్ ఐదుగురు సభ్యులతో కమిటీని ఏర్పాటు చేసినట్లు వార్తలు వచ్చాయి. ఇక కాంగ్రెస్ అగ్రనేతలతో కాకుండా ఆ కమిటీతోనే అఖిలేశ్ చర్చలు జరపాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఈ పరిణామంపై అసంతృప్తితో ఆయన లక్నోకు తిరిగి వెళ్లారు. 2025 బిహార్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల సమయంలోనూ ఇలాంటి పరిస్థితే ఎదురైంది. సీట్ల పంపకాల చర్చల కోసం ఢిల్లీకి వెళ్లిన ఆర్జేడీ నేత తేజస్వీ యాదవ్కు కాంగ్రెస్ అగ్రనేతలతో సమావేశమయ్యే అవకాశం లభించలేదు. కాంగ్రెస్ తరఫున కేసీ వేణుగోపాల్, బిహార్ పార్టీ ఇన్ఛార్జ్ కృష్ణ అల్లవారుతో చర్చించాలని సూచించారు. ఇప్పుడు ఉత్తరప్రదేశ్లోనూ దాదాపు అలాంటి పరిణామాలే చోటుచేసుకుంటుండటంతో గత ఎన్నికల అనుభవాలు మళ్లీ చర్చకు వస్తున్నాయి. 2017 ఉత్తరప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లోనూ కాంగ్రెస్తో పొత్తు విషయంలో అఖిలేశ్ యాదవ్కు చేదు అనుభవం ఎదురైంది. ఆ ఎన్నికల్లో ఓటమి తర్వాత కాంగ్రెస్తో పొత్తు పెట్టుకోవడమే తన అతిపెద్ద తప్పిదమని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. ఈ నేపథ్యంలో 2027 ఎన్నికల వేళ కాంగ్రెస్ మొండివైఖరి మరోసారి ఎస్పీకి నష్టం కలిగిస్తుందా? అనే ప్రశ్న రాజకీయ వర్గాల్లో వ్యక్తమవుతోంది.
బిహార్లో ఆర్జేడీతో వివాదం.. యూపీలో ఎస్పీతో అదే పంచాయితీ
2020 బిహార్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో మొత్తం 243 స్థానాలకు గాను కాంగ్రెస్ 70 స్థానాల్లో పోటీ చేసింది. అయితే, ఆ పార్టీ కేవలం 19 స్థానాల్లో మాత్రమే విజయం సాధించింది. ఈ నేపథ్యంలో 2025 ఎన్నికల్లోనూ 70 సీట్లు కావాలని కాంగ్రెస్ పట్టుబట్టింది. గత ఎన్నికల్లో సాధించిన ఫలితాలను దృష్టిలో పెట్టుకున్న తేజస్వీ యాదవ్ మాత్రం కాంగ్రెస్కు 50 నుంచి 55 స్థానాలకే పరిమితం చేయాలని భావించారు. సుదీర్ఘ చర్చల అనంతరం కాంగ్రెస్ చివరకు 61 స్థానాల్లో పోటీ చేసేందుకు అంగీకరించింది. ఉత్తరప్రదేశ్లోనూ కాంగ్రెస్ డిమాండ్ చర్చనీయాంశంగా మారింది. 2022 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో రాష్ట్రంలోని 403 స్థానాలకు గాను 399 చోట్ల ఒంటరిగా పోటీ చేసిన కాంగ్రెస్ కేవలం రెండు స్థానాల్లో మాత్రమే గెలిచింది. అయినప్పటికీ 2027 ఎన్నికల్లో 181 స్థానాలు కావాలని కోరుతున్నట్లు సమాచారం. 2024 లోక్సభ ఎన్నికల్లో యూపీలో ఆరు స్థానాలు గెలవడం, ఓటు శాతం పెరగడం తమ డిమాండ్కు ఆధారమని కాంగ్రెస్ చెబుతోంది. అయితే, ఏయే స్థానాల్లో పోటీ చేయాలనుకుంటున్నారన్నదే కాకుండా, ఆయా స్థానాల్లో గెలిచే అవకాశాలు ఏమిటో కూడా వివరించాలని అఖిలేశ్ కోరుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. 2026 సెప్టెంబర్ 30న ఎస్పీ ఎమ్మెల్యేలు, ఎంపీలతో జరిగిన సమావేశంలో అఖిలేశ్ తమ పార్టీ 350 స్థానాల్లో పోటీ చేస్తుందని చెప్పినట్లు సమాచారం. ఈ లెక్కన కాంగ్రెస్కు 50 నుంచి 55 స్థానాలకు మించి కేటాయించేందుకు ఆయన సిద్ధంగా లేరని రాజకీయ వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి.
తేజస్వీ తర్వాత.. అఖిలేశ్ కూడా ఢిల్లీ నుంచి నిరాశతోనే!
2025 అక్టోబర్ 12న సీట్ల పంపకాల చర్చల కోసం తేజస్వీ యాదవ్ ఢిల్లీకి వెళ్లారు. పలుమార్లు చర్చలు జరిగినప్పటికీ ఒప్పందం కుదరలేదు. చివరకు కాంగ్రెస్ అగ్రనేతలు రాహుల్ గాంధీ, మల్లికార్జున ఖర్గేలతో సమావేశం కూడా కాకుండానే ఆయన పాట్నాకు తిరిగి వెళ్లాల్సి వచ్చింది. ఇప్పుడు అఖిలేశ్ యాదవ్ విషయంలోనూ ఇలాంటి పరిస్థితే కనిపించింది. నవంబర్ 16న సోనియా గాంధీ పుస్తకావిష్కరణ కార్యక్రమంలో రాహుల్ గాంధీతో అఖిలేశ్ మాట్లాడారు. సీట్ల పంపకాల చర్చల కోసం కమిటీని ఏర్పాటు చేసిన విషయాన్ని రాహుల్ మరోసారి స్పష్టం చేశారు. అయితే, కమిటీతో చర్చలు జరిపేందుకు అఖిలేశ్ ఆసక్తి చూపకపోవడంతో ఆయన లక్నోకు తిరిగి వెళ్లారు. బిహార్లో ఎన్నికల షెడ్యూల్ ప్రకటించిన తర్వాత కూడా సీట్ల పంపకాలపై ఏకాభిప్రాయం కుదరలేదు. 2025 అక్టోబర్ 14న చర్చలు విఫలమైన నేపథ్యంలో ఆర్జేడీ అధినేత లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్ అభ్యర్థులకు పార్టీ గుర్తులు కేటాయించడం ప్రారంభించారు. దీంతో ఇరు పార్టీల మధ్య ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగాయి. ఆ తర్వాత కొన్ని గుర్తులను వెనక్కి తీసుకున్నప్పటికీ చర్చలు కొనసాగాయి. చివరకు ఆర్జేడీ, కాంగ్రెస్ ఉమ్మడి ప్రకటన చేయకుండానే తమ అభ్యర్థుల జాబితాలను విడుదల చేశాయి. కాంగ్రెస్ 61 స్థానాల్లో, ఆర్జేడీ 143 స్థానాల్లో పోటీ చేశాయి. యూపీలోనూ కమిటీల ఏర్పాటు ద్వారా చర్చలు కొనసాగించే ప్రయత్నం జరుగుతోంది. నవంబర్ 16న ప్రియాంక గాంధీ వాద్రా నేతృత్వంలో కాంగ్రెస్ ఐదుగురు సభ్యుల కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. నవంబర్ 17న జరగాల్సిన సమావేశం వాయిదా పడిన తర్వాత, నవంబర్ 20న ఎస్పీ కూడా ప్రొఫెసర్ రామ్ గోపాల్ యాదవ్ నేతృత్వంలో ఏడుగురు సభ్యులతో కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. ఇందులో ఐదుగురు రాజకీయ నాయకులతో పాటు ఇద్దరు డేటా నిపుణులు ఉన్నారు. నియోజకవర్గాల వారీగా గణాంకాలను పరిశీలించి సీట్ల పంపకాలపై చర్చించడం ఈ కమిటీ లక్ష్యం.
బిహార్లో విభేదాల మూల్యం.. ఎన్డీఏకు భారీ లాభం
బిహార్ ఎన్నికల్లో చివరి నిమిషం వరకు కొనసాగిన సీట్ల పంపకాల వివాదం విపక్ష కూటమికి తీవ్ర నష్టం కలిగించింది. బీజేపీ, దాని మిత్రపక్షాలు కలిపి 202 స్థానాలు గెలుచుకోగా, ఆర్జేడీ-కాంగ్రెస్ కూటమి కేవలం 31 స్థానాలకే పరిమితమైంది. ఉమ్మడి సీట్ల పంపకాల ప్రకటన ఆలస్యం కావడంతో అభ్యర్థుల ఎంపిక కూడా జాప్యమైంది. నేతల పరస్పర విరుద్ధ ప్రకటనలు క్షేత్రస్థాయి కార్యకర్తల్లో గందరగోళాన్ని సృష్టించాయి. ఒక పార్టీ ఓట్లు మరో పార్టీ అభ్యర్థికి బదిలీ కాలేకపోయాయి. సమన్వయ లోపంతో ఆర్జేడీ, కాంగ్రెస్, సీపీఐ, వీఐపీ సహా కూటమి భాగస్వాములు కొన్ని నియోజకవర్గాల్లో ఒకరిపై మరొకరు పోటీ చేయాల్సి వచ్చింది. నామినేషన్ల ఉపసంహరణ అనంతరం వచ్చిన నివేదికల ప్రకారం, మహాఘట్బంధన్ అభ్యర్థులు 12 స్థానాల్లో పరస్పరం తలపడ్డారు. దీంతో విపక్ష ఓట్లు చీలిపోయి ఎన్డీఏకు నేరుగా ప్రయోజనం చేకూరింది.
2017లోనూ ఇదే పరిస్థితి.. 125 సీట్లకు పట్టుబట్టిన కాంగ్రెస్
2017 ఉత్తరప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల సమయంలోనూ ఎస్పీ, కాంగ్రెస్ మధ్య సీట్ల పంపకాల చర్చలు సుదీర్ఘంగా కొనసాగాయి. అప్పటి ముఖ్యమంత్రి అఖిలేశ్ యాదవ్ కాంగ్రెస్కు 80 నుంచి 85 స్థానాలు ఇవ్వాలని భావించగా, కాంగ్రెస్ మాత్రం 125 స్థానాలు కావాలని పట్టుబట్టింది. జాతీయ పార్టీగా తమకు వందకు పైగా స్థానాలు, అంటే మూడు అంకెల సంఖ్యలో సీట్లు కేటాయించాల్సిందేనని కాంగ్రెస్ వాదించింది. చర్చలు ముందుకు సాగకపోవడంతో అఖిలేశ్ యాదవ్ 2017 జనవరి 20న పొత్తుపై అధికారిక ప్రకటన వెలువడకముందే తమ పార్టీ అభ్యర్థుల జాబితాను విడుదల చేశారు. కాంగ్రెస్ సిట్టింగ్ ఎమ్మెల్యేలు ఉన్న నియోజకవర్గాల్లోనూ ఎస్పీ అభ్యర్థులను ప్రకటించడం వివాదాన్ని మరింత పెంచింది. ఆ తర్వాత ఉత్తరప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ నేతలు చర్చల నుంచి వెనక్కి తగ్గడం ప్రారంభించారు. దీంతో ప్రియాంక గాంధీ రంగంలోకి దిగి సీట్ల పంపకాల చర్చల బాధ్యతలు చేపట్టారు. ఆమె కఠినమైన చర్చల వ్యూహానికి పేరున్న నాయకురాలిగా గుర్తింపు పొందారు. చివరకు అఖిలేశ్ యాదవ్ కాంగ్రెస్కు 105 స్థానాలు కేటాయించాల్సి వచ్చింది. ఇప్పుడు కూడా కాంగ్రెస్ ఏర్పాటు చేసిన కమిటీకి ప్రియాంక గాంధీ నేతృత్వం వహిస్తున్నారు. 2017 ఎన్నికల్లో ఎస్పీ 47 స్థానాలు, కాంగ్రెస్ కేవలం ఏడు స్థానాలు మాత్రమే గెలుచుకున్నాయి. ఈ పొత్తు అనుభవం తర్వాత కాంగ్రెస్తో చేతులు కలపడం పెద్ద తప్పిదమని అఖిలేశ్ బహిరంగంగా వ్యాఖ్యానించారు. ఈ కారణాలతోనే 2022 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఇరు పార్టీలు విడివిడిగా పోటీ చేశాయి. ఆ ఎన్నికల్లో ఎస్పీ 111 స్థానాలు గెలుచుకోగా, కాంగ్రెస్ మాత్రం రెండు స్థానాలకే పరిమితమైంది. 2017లో కూటమి ఓటమికి సమన్వయ లోపం, ఓట్ల బదిలీ సరిగా జరగకపోవడం వంటి అంశాలు కారణమయ్యాయి. అయితే, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, బీజేపీకి అనుకూలంగా బలమైన ఎన్నికల ప్రభావం, సమర్థవంతమైన బూత్ నిర్వహణ, దూకుడైన ప్రచారం, అఖిలేశ్ నేతృత్వంలోని ఎస్పీలో కుటుంబ అంతర్గత విభేదాలు వంటి ఇతర రాజకీయ పరిణామాలు కూడా కీలక పాత్ర పోషించాయి.
2027లోనూ పాత కథే పునరావృతమవుతుందా?
సీట్ల పంపకాల ప్రతిష్ఠంభన సకాలంలో తొలగకపోతే 2017, 2025 ఎన్నికల్లో ఎదురైన పరిస్థితులే మరోసారి తలెత్తే అవకాశం ఉందని రాజకీయ విశ్లేషణలు చెబుతున్నాయి. కాంగ్రెస్ కోరుతున్న కొన్ని నియోజకవర్గాల్లో ప్రస్తుతం ఎస్పీ ఎమ్మెల్యేలు ఉన్నారు. మరికొన్ని చోట్ల 2022 ఎన్నికల్లో ఎస్పీ రెండో స్థానంలో నిలిచింది. ఈ స్థానాలను వదులుకోవడానికి ఎస్పీ సిద్ధంగా లేదు. మరోవైపు అంతర్గత సర్వేలు, పార్టీ సంస్థాగత బలాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని అభ్యర్థులను సిద్ధం చేసుకుంటోంది. కాంగ్రెస్ కూడా అజయ్ మాకెన్ నేతృత్వంలో అభ్యర్థుల ఎంపిక కోసం స్క్రీనింగ్ కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. సీట్ల పంపకాల చర్చలు ఆలస్యమైతే ఇరు పార్టీలు తమకు కావాల్సిన నియోజకవర్గాల్లో అభ్యర్థులను ముందుగానే సిద్ధం చేసే అవకాశం ఉంది. దీంతో 2017, 2025 ఎన్నికల తరహాలో అధికారిక ఒప్పందానికి ముందే అభ్యర్థుల ప్రకటనలు వెలువడే పరిస్థితి రావచ్చు. నియోజకవర్గాల వారీగా ఏ పార్టీకి ఎక్కువ బలం ఉందనే విషయంలో ఎస్పీ, కాంగ్రెస్లకు వేర్వేరు అంచనాలు ఉన్నాయి. ఒక పార్టీకి చెందిన స్థానిక నేతలు చాలాకాలంగా పనిచేస్తున్న నియోజకవర్గాన్ని పొత్తులో భాగంగా మరో పార్టీకి కేటాయిస్తే అసంతృప్తి పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. పొత్తు కుదిరినా ఎస్పీ కార్యకర్తలు కాంగ్రెస్ అభ్యర్థులకు పూర్తిస్థాయిలో మద్దతు ఇవ్వకపోవచ్చు. సీటు దక్కని నేతలు స్వతంత్రులుగా లేదా ఇతర పార్టీల తరఫున తిరుగుబాటు అభ్యర్థులుగా బరిలోకి దిగే అవకాశం కూడా ఉంటుంది. ఇరు పార్టీలూ ఒకే నియోజకవర్గం నుంచి తప్పుకోవడానికి నిరాకరిస్తే మిత్రపక్షాలే ప్రత్యర్థులుగా పోటీ చేసే పరిస్థితి ఏర్పడవచ్చు.
విపక్ష ఓట్ల చీలిక.. బీజేపీకి లాభమా?
ఉత్తరప్రదేశ్లోని అనేక నియోజకవర్గాల్లో గెలుపు ఓటములను నిర్ణయించేది స్వల్ప ఓట్ల తేడానే. ఇలాంటి చోట్ల విపక్ష ఓట్ల ఏకీకరణ కీలకంగా మారుతుంది. ఎస్పీ, కాంగ్రెస్ మధ్య సమన్వయం దెబ్బతిని రెండు పార్టీలు విడివిడిగా పోటీ చేస్తే ముస్లిం ఓట్లు, బీజేపీయేతర ఓట్లు చీలిపోయే ప్రమాదం ఉంది. దాని వల్ల బీజేపీకి ప్రత్యక్షంగా లాభం చేకూరవచ్చు.
2024 లోక్సభ ఎన్నికల్లో ఎస్పీ, కాంగ్రెస్ మధ్య ఓట్ల బదిలీ సమర్థవంతంగా జరగడంతో కూటమి మంచి ఫలితాలు సాధించింది. అయితే, 2027 ఎన్నికలకు ముందు సీట్ల పంపకాలపై నేతల మధ్య బహిరంగ విమర్శలు, ప్రకటనలు పెరిగితే కార్యకర్తల స్థాయిలో ఓట్ల బదిలీ కష్టమవుతుంది. నామినేషన్ల గడువు సమీపంలో లేదా ఎన్నికల ప్రకటనకు కొద్దిరోజుల ముందు మాత్రమే సీట్ల పంపకాలపై నిర్ణయం తీసుకుంటే ఉమ్మడి ప్రచారం, సంయుక్త ఎన్నికల వ్యూహం సిద్ధం చేసుకోవడానికి తగిన సమయం ఉండదు.
కాంగ్రెస్కు పునరుజ్జీవనం.. ఎస్పీకి బలమైన స్థానాల పరిరక్షణ
ఈ సీట్ల వివాదం వెనుక రెండు పార్టీల రాజకీయ ఆకాంక్షలు, మనుగడకు సంబంధించిన అంశాలు ఉన్నాయి. ఉత్తరప్రదేశ్లో కోల్పోయిన రాజకీయ ప్రాబల్యాన్ని తిరిగి సాధించాలని కాంగ్రెస్ భావిస్తోంది. అందుకే ఎక్కువ స్థానాల్లో పోటీ చేయాలని కోరుతోంది. మరోవైపు రాష్ట్రంలో ప్రధాన ప్రతిపక్షంగా ఉన్న ఎస్పీ తన ఓటు బ్యాంకు, సిట్టింగ్ ఎమ్మెల్యేలు, బలమైన పార్టీ యంత్రాంగాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని వీలైనన్ని ఎక్కువ స్థానాలను నిలబెట్టుకోవాలని చూస్తోంది. 2022 అసెంబ్లీ, 2024 లోక్సభ ఎన్నికల నియోజకవర్గాల వారీ గణాంకాలు, అభ్యర్థుల గెలుపు అవకాశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని ఇరు పార్టీలు ఒక మధ్యేమార్గాన్ని అంగీకరిస్తేనే సీట్ల పంపకాల ఒప్పందం సాధ్యమవుతుంది. ఇందుకోసం కాంగ్రెస్ తన డిమాండ్లను తగ్గించుకోవాల్సి ఉంటుంది. లేదా పార్టీ విస్తరణకు అవకాశం కల్పించేలా ఎస్పీ కొన్ని స్థానాలను వదులుకోవాల్సి ఉంటుంది.
విభేదాలున్నా పొత్తుపై ఆశలు
నవంబర్ 20న ఎస్పీ కమిటీని ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా చర్చలకు తలుపులు పూర్తిగా మూసివేయాలని అఖిలేశ్ భావించడం లేదని స్పష్టమవుతోంది. కొద్ది రోజుల క్రితమే ఇదే ఆశతో ఢిల్లీకి వెళ్లిన ఆయన ఎలాంటి పురోగతి లేకుండానే వెనుదిరిగారు. ఇప్పుడు ఏర్పాటు చేసిన కమిటీ ద్వారా మరోసారి చర్చలకు అవకాశం కల్పించారు. ప్రియాంక గాంధీ, ఎస్పీ సీనియర్ నేతలు క్షేత్రస్థాయి పరిస్థితులు, గణాంకాల ఆధారంగా ఒక ఒప్పందానికి వస్తే 2027 ఎన్నికలకు ముందుగానే ఉమ్మడి అభ్యర్థులను ప్రకటించి, సమష్టి ప్రచార వ్యూహాన్ని రూపొందించుకోవచ్చు. అయితే, గత ఎన్నికల అనుభవాల నుంచి కాంగ్రెస్ పాఠాలు నేర్చుకోకుండా మొండిపట్టుదలకే ప్రాధాన్యం ఇస్తే, ఆ ప్రభావం ఎస్పీపై తీవ్రంగా పడే అవకాశం ఉంది. చివరకు విపక్ష కూటమిలో ఏర్పడే విభేదాలు బీజేపీకి రాజకీయంగా అనుకూలంగా మారవచ్చన్నది ఈ పరిణామాలు సూచిస్తున్నాయి.