ఖమేనీ అంత్యక్రియలకు వెళ్లనున్న భారత అధికారిక ప్రతినిధి బృందం

 

• బిహార్ గవర్నర్ జనరల్ సయ్యద్ హస్నైన్, విదేశాంగ సహాయ మంత్రి పవిత్ర మార్గరిటాలతో కూడిన హైప్రొఫైల్ టీమ్.. 
• ఇరాన్ అధ్యక్షుడు పేజెష్కియాన్ ఆహ్వానించినా వెళ్లని మోడీ, 
• జూలై 4 నుంచి ఆరు రోజుల పాటు సాగనున్న ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ తుది యాత్ర!

ఇరాన్ దివంగత సుప్రీం లీడర్ ఆయతొల్లా అలీ ఖమేనీ అధికారిక అంత్యక్రియల లో పాల్గొనేందుకు భారతదేశం తరఫున ఒక ఉన్నత స్థాయి ప్రతినిధి బృందం ఇరాన్‌ కు వెళ్లనుంది. ఈ అధికారిక బృందంలో బిహార్ గవర్నర్ జనరల్ సయ్యద్ హస్నైన్ , కేంద్ర విదేశాంగ శాఖ సహాయ మంత్రి పవిత్ర మార్గరిటాలు భాగస్వాములుగా ఉంటారని ఉన్నతస్థాయి దౌత్యవర్గాలు వెల్లడించాయి. ఈ నెల ప్రారంభంలో ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసౌద్ పేజెష్కియాన్ స్వయంగా భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోడీని ఈ ప్రభుత్వ అధికారిక అంత్యక్రియలకు , ఖనన సంస్కారాలకు హాజరుకావలసిందిగా ప్రత్యేకంగా ఆహ్వానించినప్పటికీ.. ప్రస్తుత అంతర్జాతీయ సమీకరణాల నేపథ్యంలో ప్రధాని మోడీ ఈ పర్యటనకు వెళ్లే అవకాశం లేదని, ఆయనకు బదులుగానే ఈ ప్రతినిధి బృందం ఢిల్లీ నుండి ఇరాన్ బయలుదేరనుందని స్పష్టమైంది. ఇరాన్ దేశాన్ని అత్యంత సుదీర్ఘ కాలం పాటు నడిపించిన అగ్రనేత, ప్రముఖ షియా మతగురువు అలీ ఖమేనీ.. పశ్చిమాసియా  యుద్ధం ప్రారంభమైన మొదటి రోజైన గడిచిన ఫిబ్రవరి 28 న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ జరిపిన సంయుక్త దాడులలో మరణించిన విషయం తెలిసిందే. ఆయన మరణానంతరం ఆయన కుమారుడు మొజ్తబా ఖమేనీ ఇరాన్ నూతన సుప్రీం లీడర్‌ గా బాధ్యతలు చేపట్టారు.

ఇరాన్ అధికారిక మీడియా వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం.. సుప్రీం లీడర్ అలీ ఖమేనీ అంత్యక్రియల వేడుకలు జూలై 4 వ తేదీ నుంచి ప్రారంభమై, జూలై 9 న ఆయన ఖననంతో ముగుస్తాయి. ఈ ఆరు రోజుల సుదీర్ఘ కార్యక్రమంలో భాగంగా జూలై 7 న ఇరాన్ లోని అత్యంత పవిత్ర నగరమైన ‘కోమ్’ (Qom) లో ప్రత్యేక మతపరమైన ఆచారాలు, ప్రార్థనలు జరగనున్నాయి. జూలై 4 నుంచి ప్రారంభమయ్యే ఈ అంత్యక్రియల యాత్రలో పాల్గొనేందుకు ఇరాన్ నలుమూలల నుంచి కోట్లాది మంది ప్రజలు వీధుల్లోకి వచ్చే అవకాశం ఉందని అక్కడి యంత్రాంగం అంచనా వేస్తోంది. దీనితో ఈ అంత్యక్రియల ఉదంతం ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయంగా అత్యంత నిశితంగా గమనించబడుతున్న ఒక ప్రధాన గ్లోబల్ ఈవెంట్‌ గా మారింది. అమెరికా , ఇరాన్ దేశాల మధ్య ఇటీవల కుదిరిన తాత్కాలిక శాంతి ఒప్పందం (Interim peace deal) నేపథ్యంలో ఈ అంత్యక్రియల కార్యక్రమాలు జరగడం విశేషం. ఈ తాత్కాలిక ఒప్పందం ఇరు దేశాల మధ్య దశాబ్దాలుగా ఉన్న విభేదాలను పరిష్కరించడానికి ఒక సరికొత్త శాంతి ప్రక్రియకు దారితీసింది.

భారతదేశం, ఇరాన్ దేశాల మధ్య దశాబ్దాలుగా అత్యంత బలమైన, చరిత్రాత్మక మైత్రి కొనసాగుతోంది. పశ్చిమాసియాలో రేగిన భౌగోళిక-రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు ,యుద్ధ వాతావరణం నడుమ కూడా ఢిల్లీ.. టెహ్రాన్ తో ఉన్న తన వ్యూహాత్మక సంబంధాలను ఎక్కడా దెబ్బతినకుండా విజయవంతంగా కాపాడుకుంటూ వచ్చింది. ఈ క్లిష్ట సమయంలో ఇరు దేశాల విదేశాంగ మంత్రులు నిరంతరం ఫోన్ కాల్స్ ద్వారా సంప్రదింపులు జరుపుకుంటూనే ఉన్నారు. ఈ ఏడాది ప్రారంభంలో ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాగ్చీ ప్రత్యేకంగా భారతదేశంలో పర్యటించగా.. కేవలం కొన్ని వారాల కిందటే ఇరాన్ కు చెందిన మరికొంతమంది దౌత్య ప్రతినిధులు ఢిల్లీని సందర్శించి ద్వైపాక్షిక సంబంధాలపై చర్చలు జరిపారు. ఇప్పుడు ఖమేనీ అంత్యక్రియలకు భారత ప్రతినిధి బృందం వెళ్తుండటం ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న దౌత్య బంధానికి మరింత అద్దం పడుతోంది.

ఐరోపాను వణికిస్తున్న వడగాలులు

• ఫ్రాన్స్‌లో వెయ్యి మంది మృతి, జర్మనీలో దావాగ్నులు

పారిస్/బెర్లిన్: ఐరోపా (యూరప్) ఖండంలో మునుపెన్నడూ లేని విధంగా రికార్డు స్థాయి ఉష్ణోగ్రతలు నమోదవుతూ వడగాల్పుల తీవ్రత ప్రమాదకరంగా కొనసాగుతోంది. ఈ వారాంతంలో ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, చెక్ రిపబ్లిక్‌లతో సహా పలు యూరోపియన్ దేశాలు తమ వాతావరణ చరిత్రలోనే గరిష్ట ఉష్ణోగ్రతలను నమోదు చేశాయి. తీవ్రమైన హీట్‌వేవ్ కారణంగా ఫ్రాన్స్ అతలాకుతలమవుతుండగా, గత బుధవారం నుండి ఇప్పటివరకు అక్కడ సుమారు 1,000 మంది వడగాల్పుల తాకిడికి ప్రాణాలు కోల్పోయినట్లు ఫ్రెంచ్ ఆరోగ్య అధికారులు వెల్లడించారు. ఈ మొత్తం మరణాలలో 85 శాతం మంది వృద్ధులే కావడం గమనార్హం. దేశంలో ‘రెడ్ హీట్ అలర్ట్’ (తీవ్ర ఉష్ణోగ్రత అత్యవసర హెచ్చరిక) జారీ చేసిన ప్రాంతాలే అత్యధికంగా ప్రభావితమయ్యాయని ఫ్రెంచ్ పబ్లిక్ హెల్త్ ఏజెన్సీ ఈ రోజు ఒక ప్రకటనలో ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. మరోవైపు జర్మనీ, చెక్ రిపబ్లిక్‌లలో సైతం పాదరసం శరవేగంగా దూసుకుపోతూ 40 డిగ్రీల సెల్సియస్‌ను దాటేసింది. ముఖ్యంగా జర్మనీలో నిన్న వాతావరణ చరిత్రలోనే అత్యధికంగా గరిష్టంగా 41.5 డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రత రికార్డైంది. ఈ విపరీతమైన ఉష్ణోగ్రతలు, పొడి వాతావరణం కారణంగా జర్మనీలోని పలు అటవీ ప్రాంతాలలో భారీగా దావాగ్నులు (అడవి మంటలు) చెలరేగి వేగంగా విస్తరిస్తున్నాయి.

ఆస్కార్ విజేత ఏఆర్ రెహమాన్‌ కు అరుదైన గౌరవం

• అకాడమీ ఆఫ్ అచీవ్‌మెంట్’ అవార్డు ప్రదానం
• ‘గోల్డెన్ ప్లేట్’ పురస్కారం అందుకున్న భారతీయ సంగీత మాంత్రికుడు
• కళలు, సైన్స్ రంగాల్లో విశేష కృషికి ఇచ్చే ప్రతిష్టాత్మక అవార్డుతో దక్కిన అంతర్జాతీయ గుర్తింపు

భారతదేశ కీర్తి కిరీటాన్ని అంతర్జాతీయ వేదికలపై మరోసారి సగర్వంగా నిలబెడుతూ.. ఆస్కార్ , గ్రామీ అవార్డుల విజేత, ప్రముఖ సంగీత దర్శకుడు ఏఆర్ రెహమాన్ సరికొత్త రికార్డు సృష్టించారు. అమెరికాలోని వాషింగ్టన్‌లో అట్టహాసంగా జరిగిన ఒక ప్రత్యేక వేడుకలో ఆయనకు ప్రతిష్టాత్మక ‘అకాడమీ ఆఫ్ అచీవ్‌మెంట్’ (Academy of Achievement Award) పురస్కారం లభించింది. ఈ విషయాన్ని రెహమాన్ తన అధికారిక సోషల్ మీడియా వేదిక ఎక్స్ (X) ద్వారా పంచుకుంటూ.. హాలీవుడ్ క్లాసిక్ చిత్రాల దర్శకుడు పీటర్ జాక్సన్ చేతుల మీదుగా తాను అందుకున్న ‘గోల్డెన్ ప్లేట్’ అవార్డు తాలూకు అందమైన చిత్రాలను అభిమానులతో పంచుకున్నారు. వాషింగ్టన్ కేంద్రంగా పనిచేసే ఈ ప్రతిష్టాత్మక లాభాపేక్ష లేని సంస్థ.. ప్రపంచవ్యాప్తంగా కళలు, సైన్స్, వ్యాపార , ప్రజాసేవ రంగాలలో అత్యంత అసాధారణమైన తోడ్పాటునందించిన రోల్ మోడల్స్ కు ఈ అవార్డును అందజేస్తుంది. 59 ఏళ్ల వయస్సు గల రెహమాన్ మూడు దశాబ్దాలకు పైగా భారతీయ , అంతర్జాతీయ చలనచిత్ర రంగానికి అందించిన సేవలను గుర్తిస్తూ ఈ అరుదైన పురస్కారంతో సత్కరించారు.

భారతీయ చలనచిత్ర పరిశ్రమలో అత్యంత గౌరవనీయమైన కంపోజర్‌గా పేరుగాంచిన ఏఆర్ రెహమాన్.. ‘రోజా’, ‘బొంబాయి’, ‘తాల్’, ‘లగాన్’, ‘రంగ్ దే బసంతి’, ‘గురు’, ‘జోధా అక్బర్’, ‘రాక్‌స్టార్’ , ఇటీవల విడుదలైన ‘మై వాపస్ ఆవుంగా’ వంటి ఎన్నో ఆల్‌టైమ్ క్లాసిక్ చిత్రాలకు మరపురాని సంగీతాన్ని అందించారు. హాలీవుడ్ ప్రముఖ దర్శకుడు డానీ బోయెల్ తెరకెక్కించిన ‘స్లమ్‌డాగ్ మిలియనీర్’ (2008) చిత్రానికి గానూ ఆయన ఏకకాలంలో ‘బెస్ట్ ఒరిజినల్ స్కోర్’ మరియు అందులోని ‘జై హో’ పాటకు ‘బెస్ట్ ఒరిజినల్ సాంగ్’ విభాగాల్లో రెండు ఆస్కార్ అవార్డులను గెలుచుకుని చరిత్ర సృష్టించిన విషయం తెలిసిందే. ఇదే చిత్రం ఆయనకు రెండు గ్రామీ అవార్డులతో పాటు బ్రిటిష్ బాఫ్టా (BAFTA) , గోల్డెన్ గ్లోబ్ అవార్డులను కూడా తెచ్చిపెట్టింది. ఇప్పుడు వాషింగ్టన్ వేదికగా అకాడమీ ఆఫ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు అందుకోవడంపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న భారతీయ చలనచిత్ర ప్రముఖులు, అభిమానులు ఆయనకు అభినందనలు కురిపిస్తున్నారు.

అలసిపోయాను, ఆందోళన వద్దు

• వీల్‌చైర్ వీడియోపై లెజెండరీ సింగర్ అల్కా యాగ్నిక్ స్పష్టత
• వినికిడి లోపం సమస్య నుండి కోలుకుంటున్నట్లు వెల్లడి 
• పద్మ అవార్డుల ప్రదానోత్సవంలో వీల్‌చైర్‌ లో కనిపించడంపై వస్తున్న వార్తలకు తెరదించిన గాయని
• ప్రతిష్టాత్మక పద్మభూషణ్ పురస్కారం భక్తులకు, అభిమానులకే అంకితమంటూ భావోద్వేగం

బాలీవుడ్ చలనచిత్ర పరిశ్రమలో అత్యంత విజయవంతమైన గాయనిగా దశాబ్దాల పాటు కోట్లాదిమందిని తన మధురమైన గొంతుతో అలరించిన అల్కా యాగ్నిక్ (Alka Yagnik).. ఇటీవల రాష్ట్రపతి భవన్‌లో జరిగిన పద్మ అవార్డుల ప్రదానోత్సవంలో వీల్‌చైర్‌ పై కనిపించిన వీడియో సామాజిక మాధ్యమాల్లో విపరీతంగా వైరల్ అయ్యింది. రెండు సంవత్సరాలుగా వినికిడి లోపం సమస్యతో బాధపడుతూ పబ్లిక్ లైఫ్ కు దూరంగా ఉంటున్న ఆమె.. ఇలా వీల్‌చైర్‌ లో కనిపించడంతో అభిమానులు, సినీ ప్రముఖులు ఆమె ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఈ నేపథ్యంలో గాయని అల్కా యాగ్నిక్ గురువారం (జూన్ 25, 2026) తన అధికారిక ఇన్‌స్టాగ్రామ్ (Instagram) ఖాతా ద్వారా స్పందిస్తూ.. అభిమానులు ఎవరూ కంగారు పడాల్సిన అవసరం లేదని, తాను పూర్తి ఆరోగ్యంగానే ఉన్నానని స్పష్టం చేశారు. ఆనాడు రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము చేతుల మీదుగా పద్మభూషణ్ పురస్కారం అందుకున్న తర్వాత.. సుదీర్ఘమైన, ఎప్పటికీ గుర్తుండిపోయే ఆ వేడుకల ముగింపులో తాను కేవలం శారీరకంగా కాస్త అలసిపోవడం (Fatigued) వల్లే తిరుగు ప్రయాణంలో వీల్‌చైర్ కావాలని అధికారులను అభ్యర్థించానని ఆమె వివరించారు.

60 ఏళ్ల వయస్సు గల అల్కా యాగ్నిక్ తన అనారోగ్య ప్రయాణం , రికవరీ గురించి ఎంతో భావోద్వేగంగా రాసుకొచ్చారు. రెండేళ్ల కిందట (2024 లో) ఒక వైరల్ దాడి కారణంగా ఆమె చెవి లోపలి భాగంలోని శ్రవణ నరాలకు నష్టం జరిగి ‘సెన్సోరిన్యూరల్ నర్వ్ హియరింగ్ లాస్’ (Sensorineural hearing loss) అనే అరుదైన వినికిడి లోపానికి గురయ్యారు. ఈ కష్టకాలంలో తాను లైమ్‌లైట్ కు, బహిరంగ కార్యక్రమాలకు పూర్తిగా దూరంగా ఉన్నానని చెప్పారు. ఆ కష్టసమయంలో అభిమానులు, శ్రేయోభిలాషులు పంపిన అంతులేని ప్రార్థనలు, సందేశాలు ,మద్దతు తనకు ఎంతో మనోధైర్యాన్ని ఇచ్చాయని కృతజ్ఞతలు తెలిపారు. దేశంలోని అత్యున్నత పౌర పురస్కారాలలో ఒకటైన పద్మభూషణ్ అవార్డును స్వీకరించడానికి తాను పూర్తి కృతజ్ఞతా భావంతో అడుగు ముందుకు వేశానని, ఈ పురస్కారంపై తన పేరు ఉన్నప్పటికీ.. ఇది తరతరాలుగా తన పాటలను ఆదరిస్తూ, తన గొంతును తమ జీవితాల్లోకి ఆహ్వానించిన ప్రతి శ్రోతకూ చెందుతుందని అల్కా యాగ్నిక్ పేర్కొన్నారు.

ఈ అపూర్వ క్షణం తన జీవితంలో కేవలం తన పనికి దక్కిన గుర్తింపు మాత్రమే కాదని.. ప్రేమ, ఆశ , పట్టుదల ద్వారా మనిషికి లభించే అంతర్గతశక్తికి నిదర్శనమని ఆమె అభివర్ణించారు. తాను ప్రస్తుతం చికిత్సకు సానుకూలంగా స్పందిస్తూ చాలా మెరుగ్గా ఉన్నానని, నెమ్మదిగా తన పాత జీవితంలోకి , సంగీత ప్రపంచంలోకి తిరిగి వస్తున్నానని ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. తన ఆరోగ్యంపై శ్రద్ధ చూపిస్తూ లెక్కలేనన్ని శుభాకాంక్షలు అందించిన అభిమానులందరికీ ధన్యవాదాలు తెలుపుతూ, మీ ప్రార్థనలే నన్ను మరింత బలోపేతం చేస్తున్నాయని ఆమె తన సుదీర్ఘ పోస్ట్‌లో ముగించారు. 1990 ల కాలంలో బాలీవుడ్‌ లో వందలాది సూపర్ హిట్ గీతాలను ఆలపించిన అల్కా యాగ్నిక్.. పద్మభూషణ్ అందుకోవడంపై చిత్రసీమ సైతం హర్షం వ్యక్తం చేస్తోంది.

ఫాదర్స్ డే సందర్భంగా నాన్నను సంతోషపెట్టడానికి

• ఇంట్లోనే సులభంగా తయారుచేయగల 5 సృజనాత్మక కానుకలు 

1. "మై డాడ్ రాక్స్" పెబుల్ ఫ్రేమ్ (రాళ్లతో కూడిన ఫోటో ఫ్రేమ్): ఒక సాధారణ చెక్క ఫోటో ఫ్రేమ్ చుట్టూ గుండ్రని, నునుపైన చిన్న రాళ్లను (పెబుల్స్) గ్లూతో అందంగా అంటించాలి. అందులో ఒక మంచి కుటుంబ ఫోటోను పెట్టి, దాని పక్కన “మై డాడ్ రాక్స్!” (మా నాన్న తోపు!) అని చేత్తో రాసిన చిన్న నోట్‌ను ఉంచితే నాన్న స్టడీ టేబుల్ లేదా బెడ్ పక్కన పెట్టుకోవడానికి చాలా బాగుంటుంది.

2. "డాడ్ జోక్" కాఫీ మగ్ (కస్టమైజ్డ్ కాఫీ కప్పు): ఒక సాదా తెల్లటి సిరామిక్ కాఫీ కప్పును తీసుకుని, నాన్నకు నచ్చే రకమైన జోకులు, ఆయన ఎప్పుడూ వాడే డైలాగులు లేదా చిన్న చిన్న బొమ్మలను ఆయిల్-బేస్డ్ పెయింట్ మార్కర్లతో గీయాలి. దీనివల్ల నాన్న ప్రతిరోజూ ఉదయం కాఫీ తాగే సమయం మరింత ప్రత్యేకంగా మారుతుంది.

3. కార్డ్‌బోర్డ్ డెస్క్ ఆర్గనైజర్ (టేబుల్ పై వస్తువుల స్టాండ్): ఇంట్లో వాడకుండా పడేసే కార్డ్‌బోర్డ్ ట్యూబ్‌లు (ఉదాహరణకు టిష్యూ రోల్స్ మధ్యలో ఉండేవి) చిన్న పెట్టెలను ఒక గట్టి కార్డ్‌బోర్డ్ బేస్ (అడుగు భాగం) పై గ్లూతో అంటించాలి. వీటికి నాణ్యమైన లుక్ రావడం కోసం పాత వార్తాపత్రికలు లేదా బ్రౌన్ క్రాఫ్ట్ పేపర్‌తో చుట్టాలి. నాన్న తన పెన్నులు, చిన్న స్క్రూలు, రశీదులను సర్దుకోవడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.

4. స్నాక్ అండ్ హాబీ హ్యాంపర్ (ఇష్టమైన వస్తువుల బుట్ట): ఒక పాత షూ బాక్స్ లేదా చిన్న చెక్క పెట్టెను తీసుకుని, అందులో రంగుల పేపర్ ముక్కలను పరచాలి. ఆ తర్వాత నాన్నకు ఇష్టమైన స్నాక్స్, ఆయనకు నచ్చే సాస్‌లు, ఆయన హాబీలకు ఉపయోగపడే చిన్న చిన్న టూల్స్ (పనిముట్లు) తో ఆ బుట్టను నింపి కానుకగా ఇవ్వవచ్చు.

5. "ఆల్ అబౌట్ మై డాడ్" కస్టమ్ జిన్ (స్వయంగా తయారుచేసే చిన్న పుస్తకం): కొన్ని తెల్ల కాగితాలను మడతపెట్టి, మధ్యలో స్టాప్లర్ కొట్టి ఒక చిన్న పుస్తకంలా తయారుచేయాలి. అందులో “నాన్నకు అత్యంత ఇష్టమైన పని…”, “నాన్న ఎప్పుడు సంతోషంగా ఉంటారంటే…” లాంటి ప్రశ్నలు రాసి, వాటి కింద మీ మనసులోని సమాధానాలను, చిన్న చిన్న డ్రాయింగ్స్‌ను గీసి నాన్నకు బహుమతిగా ఇస్తే ఆయన ఎప్పటికీ దాచుకునే జ్ఞాపకంగా మిగిలిపోతుంది.

హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా 1.9 కోట్ల బారెళ్ల చమురు రవాణా

• అమెరికా-ఇరాన్ చర్చల సత్ఫలితమంటూ డొనాల్డ్ ట్రంప్  ప్రకటన
• ఇరుదేశాల మధ్య కమ్యూనికేషన్ లైన్ సత్ఫలితాలు ఇస్తోందని వెల్లడి
• చమురు సరఫరాను అడ్డుకోబోమన్న ఇరాన్ దౌత్యవేత్తలు
•  గ్లోబల్ మార్కెట్‌లో తగ్గుముఖం పట్టిన క్రూడాయిల్ ధరలు

అమెరికా ,ఇరాన్ దేశాల మధ్య స్విట్జర్లాండ్‌ లో సాగుతున్న ప్రతిష్టాత్మక శాంతి చర్చలు అంతర్జాతీయ ఇంధన రవాణా రంగంలో సరికొత్త ఆశలను రేకెత్తించాయి. ప్రపంచంలోనే అత్యంత వ్యూహాత్మకమైన, ఇంధన జీవనాడి లాంటి ‘హోర్ముజ్ జలసంధి’ (Strait of Hormuz) గుండా సోమవారం ఒక్కరోజే ఏకంగా 1.9 కోట్ల బారెళ్ల ముడిచమురు సురక్షితంగా రవాణా అయ్యిందని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ అధికారికంగా ప్రకటించారు. స్విస్ వేదికగా ఇరుదేశాల సీనియర్ ప్రతినిధుల మధ్య కుదిరిన నూతన రక్షణ అవగాహన , ప్రత్యేక కమ్యూనికేషన్ లైన్ ఏర్పాటు వల్లే ఇది సాధ్యమైందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. లెబనాన్ యుద్ధ ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో ఇరాన్ మిలిటరీ శనివారం ఈ జలసంధిని మూసివేస్తున్నట్లు ప్రకటించడంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు సంక్షోభం తలెత్తుతుందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి. అయితే, అమెరికా వైస్ ప్రెసిడెంట్ జేడీ వాన్స్ నేతృత్వంలో ఇరాన్ ప్రతినిధులతో జరిపిన చర్చలు ఫలించి, వాణిజ్య నౌకల సురక్షిత రాకపోకలకు ఇరాన్ అంగీకరించడంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు సరఫరా పునరుద్ధరించబడింది.

ఈ సానుకూల పరిణామంపై ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాగ్చీ సైతం హర్షం వ్యక్తం చేశారు. మధ్యవర్తులుగా వ్యవహరిస్తున్న ఖతార్, పాకిస్తాన్ దేశాల సమక్షంలో కుదిరిన ఒప్పందాల ప్రకారం.. అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అడ్డంకులు సృష్టించబోమని ఆయన హామీ ఇచ్చారు. అమెరికా ఆర్థిక శాఖ సైతం ఇరాన్ చమురు దిగుమతులపై 60 రోజుల పాటు ఆంక్షలను సడలిస్తూ లైసెన్స్ జారీ చేయడంతో గ్లోబల్ మార్కెట్ లో ముడిచమురు (క్రూడాయిల్) ధరలు ఒక్కసారిగా తగ్గుముఖం పట్టాయి. హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా నిరంతరాయంగా చమురు సరఫరా సాగడం వల్ల ప్రపంచ దేశాల ఆర్థిక స్థిరత్వానికి , ఆహార భద్రతకు ఎదురైన పెద్ద ముప్పు తొలిగిపోయిందని ఆర్థిక విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. స్విట్జర్లాండ్‌ లో ప్రస్తుతం సాగుతున్న ఇరుదేశాల సాంకేతిక నిపుణుల చర్చలు ఈ శాంతి వాతావరణాన్ని మరింత ముందుకు తీసుకెళ్తాయని అగ్రరాజ్యం అమెరికా ధీమా వ్యక్తం చేసింది.

భారత్-చైనా బంధాల్లో ఊరట

• అజిత్ దోవల్, వాంగ్ యీ కీలక భేటీ

న్యూఢిల్లీ: భారతదేశం , చైనా దేశాల మధ్య గత నాలుగేళ్లకు పైగా తీవ్ర ఉద్రిక్తతలకు కారణమైన తూర్పు లడఖ్ సరిహద్దు వివాదానికి ముగింపు పలికి, ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను మళ్లీ పునరుద్ధరించే దిశగా అత్యంత కీలకమైన అడుగు పడింది. భారతదేశ జాతీయ భద్రతా సలహాదారు (NSA) అజిత్ దోవల్ సోమవారం  న్యూఢిల్లీలో చైనా విదేశాంగ మంత్రి వాంగ్ యీతో అత్యున్నత స్థాయి దౌత్య సమావేశాన్ని నిర్వహించారు. దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో ప్రస్తుతం జరుగుతున్న ప్రతిష్టాత్మక బ్రిక్స్ (BRICS) దేశాల జాతీయ భద్రతా సలహాదారుల సదస్సుకు హాజరయ్యేందుకు విచ్చేసిన వాంగ్ యీ.. ఈ సదస్సు మైదానంలో అజిత్ దోవల్‌ తో విడిగా భేటీ అయ్యారు. ఇరుదేశాల మధ్య  కొంతకాలంగా సాగుతున్న దౌత్యపరమైన పురోగతిని సమీక్షించిన ఈ సమావేశం అత్యంత "నిర్మాణాత్మకంగా, భవిష్యత్తుపై స్పష్టమైన అంచనాలతో సాగిందని భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ అధికారిక ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్ వెల్లడించారు. ఈ అత్యున్నత స్థాయి భేటీలో భారత విదేశాంగ శాఖ కార్యదర్శి విక్రమ్ మిస్రీ, రాయబారి విక్రమ్ దొరైస్వామిలతో పాటు లెఫ్టినెంట్ జనరల్ రాజీవ్ ఘాయ్‌ లు కూడా పాల్గొన్నారు.

ఈ కీలక చర్చల సందర్భంగా అజిత్ దోవల్ మాట్లాడుతూ.. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థలుగా ఎదుగుతున్న భారత్, చైనాల మధ్య స్థిరమైన, ఊహించదగిన, నిర్మాణాత్మకమైన ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు ఉండటం ఎంతో ఆవశ్యకమని ఉద్ఘాటించారు. ఇటువంటి సానుకూల వాతావరణం ఇరుపక్షాల మధ్య పరస్పర నమ్మకాన్ని, పారదర్శకతను , మెరుగైన అవగాహనను పెంపొందించడానికి ఎంతగానో దోహదపడుతుందని చైనా మంత్రికి స్పష్టం చేశారు. గత 2020 లో జరిగిన ఘోరమైన గల్వాన్ లోయ ఘర్షణల అనంతరం ఇరుదేశాల మధ్య సంబంధాలు చరిత్రలోనే అత్యంత దిగువస్థాయికి పడిపోయిన సంగతి తెలిసిందే. అయితే గత ఏడాది కాలంగా ఇరుదేశాలు దౌత్య, సైనిక మార్గాల ద్వారా చేపట్టిన నిరంతర చర్చల ఫలితంగా.. తూర్పు లడఖ్‌ లోని వాస్తవ నియంత్రణ రేఖ (LAC) వెంబడి గల పలు ఉద్రిక్త ప్రాంతాల  నుండి ఇరు దేశాలు తమ సైన్యాలను విజయవంతంగా వెనక్కి తీసుకున్నాయి. ముఖ్యంగా అక్టోబర్ 2024 లో డెప్సాంగ్, డెమ్‌చోక్ ల వద్ద సైన్యాల ఉపసంహరణకు కుదిరిన చారిత్రాత్మక ఒప్పందం ఈ పురోగతికి మైలురాయిగా నిలిచింది.

ఆ తర్వాత రష్యాలోని కజాన్ నగరంలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్‌ ల మధ్య జరిగిన ద్వైపాక్షిక భేటీ.. ఇరుదేశాల బంధాన్ని సరికొత్త మలుపు తిప్పింది. ఆ ఊపు ను కొనసాగిస్తూ.. గత ఏడాది చైనాలోని తియాంజిన్ నగరంలో జరిగిన ఎస్సీఓ (SCO) సదస్సు సందర్భంగా కూడా ప్రధాని మోడీ, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్‌లు విస్తృతంగా చర్చలు జరిపారు. ఆనాడు ప్రధాని మోడీ మాట్లాడుతూ.. భారత్, చైనా దేశాలు పరస్పర నమ్మకం, పరస్పర గౌరవం మరియు ఒకరి సున్నితత్వాన్ని మరొకరు గౌరవించుకుంటూ ముందుకెళ్లడానికి కట్టుబడి ఉన్నాయని స్పష్టం చేశారు. భారత్-చైనాలు కేవలం అభివృద్ధి భాగస్వాములు మాత్రమే కానీ, శత్రువులు కాదని ఇరు దేశాల అధినేతలు అంగీకరించారు. గత ఆగస్టులో న్యూఢిల్లీలో జరిగిన ప్రత్యేక ప్రతినిధుల (SR) 24వ రౌండ్ చర్చల తర్వాత సరిహద్దుల్లో శాంతిభద్రతలు స్థిరంగా ఉన్నాయని, రాబోయే రోజుల్లో 2.8 బిలియన్ల జనాభా కలిగిన ఈ రెండు ఆసియా దేశాల మధ్య మరింత పటిష్టమైన ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక బంధం ఏర్పడటానికి తాజా అజిత్ దోవల్ - వాంగ్ యీ భేటీ ఒక బలమైన పునాదిగా నిలుస్తుందని రక్షణ రంగ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.