డొనాల్డ్ ట్రంప్ - షీ జిన్‌పింగ్ ల చరిత్రాత్మక బీజింగ్ భేటీ

• ప్రపంచాన్ని శాసించే రెండు మహాశక్తుల మధ్య 'వ్యూహాత్మక స్థిరత్వం'.. 
• అగ్రదేశాల బంధంపై లెనిన్, కౌత్స్కీ సిద్ధాంతాల ఆసక్తికర విశ్లేషణ

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్‌ల మధ్య బీజింగ్‌లో జరుగుతున్న చరిత్రాత్మక శిఖరాగ్ర సదస్సుపై ప్రపంచ దేశాల దృష్టి నిలిచింది. ఇరుదేశాల మధ్య సుదీర్ఘ కాలంగా సాగుతున్న వాణిజ్య యుద్ధాలు, వ్యూహాత్మక పోటీ , ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ ప్రాంతాల్లో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల నడుమ జరుగుతున్న ఈ భేటీ అత్యంత ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థలైన అమెరికా, చైనాల బంధం పరస్పర ఆధారపడటం (Interdependence), తీవ్రమైన పోటీ , యుద్ధ ప్రమాదాల నీడ వంటి విభిన్న కోణాలతో ముడిపడి ఉంది. 1972లో నాటి అమెరికా ప్రెసిడెంట్ రిచర్డ్ నిక్సన్, మావోల చరిత్రాత్మక భేటీ, 1970ల చివరలో డెంగ్ జియావోపింగ్ తెచ్చిన ఆర్థిక సంస్కరణల తర్వాత, యూఎస్-చైనా సంబంధాలు ఎప్పుడూ ఒక సాధారణ సమీకరణానికి లొంగలేదు. ప్రస్తుత ఈ రెండు దేశాల దూకుడును చూస్తుంటే.. సామ్రాజ్యవాదశక్తుల మధ్య యుద్ధం తప్పదన్న లెనిన్ సిద్ధాంతం నిజం కాబోతోందా, లేక ప్రపంచాన్ని సంయుక్తంగా దోచుకోవడానికి పెట్టుబడిదారీశక్తులన్నీ చేతులు కలుపుతాయన్న కార్ల్ కౌత్స్కీ 'అల్ట్రా-ఇంపీరియలిజం' (అత్యున్నత సామ్రాజ్యవాదం) సిద్ధాంతం ఇక్కడ అమలవుతుందా అనే ఆసక్తికర చర్చ అంతర్జాతీయ రాజకీయ విశ్లేషకుల్లో సాగుతోంది.

ప్రస్తుత వాస్తవ పరిస్థితులను పరిశీలిస్తే, ఇరు దేశాల సంబంధాలు ఈ రెండు సిద్ధాంతాల సమ్మేళనంగా కనిపిస్తున్నాయి. అగ్రశ్రేణి పారిశ్రామికవేత్తలు, బహుళజాతి కంపెనీల ప్రయోజనాల కోసం ఇరు దేశాల ఎలైట్ గ్రూపులు చేతులు కలపడం (కౌత్స్కీ సిద్ధాంతం) ఒకవైపు కనిపిస్తుంటే.. సరిహద్దు వివాదాలు, సైనిక ఆధిక్యత కోసం పోటీ , ఒకరిని నష్టపరిచి మరొకరు ఎదగాలనే జీరో-సమ్ కాంపిటీషన్ (లెనిన్ సిద్ధాంతం) మరోవైపు స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. అందుకే ఈ బంధాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఇటాలియన్ మార్క్సిస్ట్ తత్వవేత్త ఆంటోనియో గ్రామ్‌స్కీ , కౌత్స్కీల సిద్ధాంతాల కలయిక (Gramscian-Kautskyian synthesis) సరైనదని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ట్రంప్ తన వ్యాపార దృక్పథంతో (Transactional Visit) అమెరికాకు చెందిన దిగ్గజ కంపెనీల సీఈఓలను వెంటబెట్టుకుని చైనా పర్యటనకు రావడం ఈ ద్వంద్వ నీతికి నిలువెత్తు నిదర్శనం.

ఈ కీలక సదస్సు మొదటి రోజు ముగిసిన అనంతరం విడుదల చేసిన అధికారిక ప్రకటనలో చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్ ఒక సరికొత్త పదాన్ని ఉపయోగించారు. ఇరు దేశాల మధ్య "నిర్మాణాత్మక వ్యూహాత్మక స్థిరత్వం" (Constructive Strategic Stability) సాధించడమే తమ లక్ష్యమని ఆయన ప్రకటించారు. పరస్పర సహకారం, నియంత్రిత పోటీ, విభేదాల సరైన నిర్వహణ , "శాశ్వత స్థిరత్వం" అనే అంశాల చుట్టూ ఈ విధానం సాగుతుందని చైనా పేర్కొంది. ట్రంప్ అధ్యక్ష కాలంలో అమెరికా-చైనా సంబంధాలు ఎలా ఉండబోతున్నాయనే దానికి బీజింగ్ ఇస్తున్న స్పష్టమైన సంకేతం ఇది. అమెరికాతో సుదీర్ఘ కాలం పాటు ఉండే పోటీని ఒక నిర్దేశిత పరిమితుల లోపల మాత్రమే నిర్వహించాలని చైనా కోరుకుంటోంది. 2012లో షీ జిన్‌పింగ్ ప్రకటించిన "మహాశక్తుల మధ్య నూతన రకపు సంబంధాలు" (A new type of great power relationship) అనే ప్రతిపాదనకు ఇది సరిగ్గా సరిపోలుతుందని, అంతర్జాతీయ వ్యవస్థను తమ అదుపులో ఉంచుకోవడానికి రెండు అగ్రదేశాలు అనుసరిస్తున్న వ్యూహాత్మక చదరంగం ఇదని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.

'బొద్దింకలు' వ్యాఖ్యలపై సీజేఐ తీవ్ర విచారం

• మీడియా నన్ను తప్పుగా వాడుకుంది
• నా విమర్శ తప్పుడు డిగ్రీలు ఉన్నవారిపైనే తప్ప నిరుద్యోగ యువతపై కాదు

సుప్రీంకోర్టు విచారణల సందర్భంగా నిరుద్యోగ యువతను , సామాజిక కార్యకర్తలను 'బొద్దింకలు', 'పరాన్నజీవులు' (Parasites) అంటూ సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం వ్యాఖ్యానించినట్లు సామాజిక మాధ్యమాలు, మీడియాలో వచ్చిన నివేదికలపై భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI) జస్టిస్ సూర్యకాంత్ తీవ్రంగా స్పందించారు. ఆ వార్తలలో ఏమాత్రం సత్యం లేదని, మీడియాలోని ఒక విభాగం తన నోటిమాటలను పూర్తిగా తప్పుగా అర్థం చేసుకుని, తప్పుగా ప్రచారం చేసిందని ఆయన శనివారం (మే 16న) జారీ చేసిన ఒక అధికారిక ప్రకటనలో ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. దేశ సర్వోన్నత న్యాయస్థానాధిపతి స్థానంలో ఉండి రాజ్యాంగబద్ధంగా పౌరుల హక్కులను కాపాడాల్సిన తానే దేశ యువతను విమర్శించినట్లు చూపించడం పూర్తిగా నిరాధారమని సీజేఐ కొట్టిపారేశారు.  

ఈ వివాదంపై స్పష్టతనిస్తూ.. శుక్రవారం ఒక పనికిరాని (Frivolous) పిటిషన్‌పై విచారణ జరుగుతున్న సమయంలో తాను చేసిన వ్యాఖ్యల సందర్భాన్ని జస్టిస్ సూర్యకాంత్ వివరించారు. లీగల్ ప్రొఫెషన్ (న్యాయవాద వృత్తి) లోకి నకిలీ , దొంగ డిగ్రీల (Fake and Bogus Degrees) తో ప్రవేశిస్తున్న వారిని మాత్రమే తాను ప్రత్యేకంగా విమర్శించానని ఆయన స్పష్టం చేశారు. అటువంటి నకిలీ వ్యక్తులు మీడియా, సోషల్ మీడియా , ఇతర పవిత్రమైన వృత్తుల్లోకి కూడా చొరబడ్డారని, సమాజానికి చెడు చేస్తున్న అలాంటి వారిని మాత్రమే తాను పరాన్నజీవులతో పోల్చానని తెలిపారు. దేశ యువతను తాను విమర్శించాననడం ముమ్మాటికీ అవాస్తవమని, భారతదేశ ప్రస్తుత . భవిష్యత్తు మానవ వనరుల పట్ల తనకు ఎంతో గర్వముందని, భారతీయ యువత తనకు ఎల్లప్పుడూ స్ఫూర్తిదాయకమని ఆయన పేర్కొన్నారు. దేశ యువతకు తనపై ఎంతో గౌరవం ఉందని, తాను కూడా వారిని 'వికసిత భారత్' (అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశం)  బలమైన స్తంభాలుగా భావిస్తున్నానని సీజేఐ స్పష్టం చేశారు.  

ఈ వివాదం అసలు ఎక్కడ మొదలైందంటే.. దిల్లీ హైకోర్టులో సీనియర్ అడ్వకేట్ హోదా దక్కలేదని ఒక లాయర్ దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌ను సీజేఐ జస్టిస్ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జాయ్‌మల్య బాగ్చీలతో కూడిన ధర్మాసనం తీవ్రంగా తప్పుపట్టింది. సదరు న్యాయవాది సామాజిక మాధ్యమాల్లో కోర్టులను ఉద్దేశించి చేసిన పోస్టులు , ప్రవర్తనను పరిశీలించిన ధర్మాసనం.. "వ్యవస్థపై దాడి చేసే పరాన్నజీవులతో మీరు చేతులు కలపాలనుకుంటున్నారా?" అని ప్రశ్నించింది. ఆ సమయంలోనే, "ఉపాధి దొరకక, వృత్తిలో రాణించలేక కొందరు బొద్దింకల లాంటి యువకులు మీడియా, సోషల్ మీడియా, ఆర్‌టీఐ (RTI) కార్యకర్తలుగా మారి అందరిపై దాడులు (ట్రోలింగ్) చేయడం మొదలుపెడుతున్నారు" అని కోర్టు వ్యాఖ్యానించినట్లు లైవ్ లా (Live Law) వంటి సంస్థలు నివేదించాయి. దిల్లీ పరిధిలో నల్లకోట్లు వేసుకుని తిరుగుతున్న వేలాది మంది లాయర్ల డిగ్రీలపై తీవ్ర అనుమానాలు ఉన్నాయని, దీనిపై సీబీఐ (CBI) విచారణకు ఆదేశించే యోచనలో ఉన్నామని, బార్ కౌన్సిల్ ఓట్ల రాజకీయాల వల్ల చర్యలు తీసుకోవడం లేదని కూడా ధర్మాసనం ఘాటుగా వ్యాఖ్యానించింది. అయితే, ఈ మౌఖిక వ్యాఖ్యలను (Oral Observations) మీడియా సందర్భం లేకుండా కేవలం నిరుద్యోగ యువతపై చేసిన విమర్శగా చిత్రీకరించడంతో దేశవ్యాప్తంగా మేధావులు, జర్నలిస్టులు, విపక్ష నేతల నుండి తీవ్ర నిరసన వ్యక్తమైంది. ఈ నేపథ్యంలోనే ప్రధాన న్యాయమూర్తి రంగంలోకి దిగి, తన వ్యాఖ్యల అసలు ఉద్దేశం నకిలీ సర్టిఫికెట్ల మాఫియాను హెచ్చరించడమేనని క్లారిటీ ఇచ్చారు. 

కేంద్ర మంత్రి బండి సంజయ్ కుమారుడికి షాక్

• 
  
  పోక్సో కేసులో మధ్యంతర రక్షణకు నిరాకరించిన తెలంగాణ హైకోర్టు
• లీగల్ చిక్కుల్లో బండి సాయి భగీరథ్!

కేంద్ర హోంశాఖ సహాయ మంత్రి బండి సంజయ్ కుమార్ కుమారుడు బండి సాయి భగీరథ్‌కు తెలంగాణ హైకోర్టులో గట్టి ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. దేశవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టిస్తున్న 'పోక్సో' (POCSO) కేసులో తనకు అరెస్ట్ నుంచి ముందస్తు లేదా మధ్యంతర రక్షణ కల్పించాలంటూ ఆయన దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌ను న్యాయస్థానం శుక్రవారం (మే 15న) తిరస్కరించింది. ఒక మైనర్ బాలికపై లైంగిక దాడికి పాల్పడ్డారనే తీవ్రమైన ఆరోపణలపై నమోదైన ఈ కేసులో చట్టపరమైన చర్యల నుంచి ఉపశమనం పొందేందుకు భగీరథ్ చేసిన ప్రయత్నాలు ఫలించలేదు. దీంతో ఈ హైప్రొఫైల్ కేసులో ఆయనకు అరెస్ట్ ముప్పు పొంచి ఉందనే చర్చ రాజకీయ, న్యాయవర్గాల్లో జోరందుకుంది.

ఈ కేసు వివరాల్లోకి వెళితే.. 2025 అక్టోబర్ మరియు డిసెంబర్ మాసాల మధ్య కాలంలో సాయి భగీరథ్ ఒక మైనర్ బాలికపై లైంగిక దాడికి పాల్పడినట్లు ఆరోపణలు వచ్చాయి. గత ఏడాది జూన్ నెలలో ఉమ్మడి స్నేహితుల ద్వారా వీరిద్దరికీ పరిచయం ఏర్పడినట్లు తెలుస్తోంది. భగీరథ్ తన కుమార్తెను నిరంతరం లైంగికంగా వేధించడంతో పాటు తీవ్రమైన మానసిక బ్లాక్‌మెయిలింగ్‌కు గురిచేశాడని, ఆమెను స్నేహితులకు దూరం చేసి, ఆమె కెరీర్ నిర్ణయాలను కూడా తన గుప్పిట్లోకి తీసుకుని నియంత్రించాడని ఆరోపిస్తూ బాధితురాలి తల్లి మే 8వ తేదీన పేట్‌బషీరాబాద్ పోలీస్ స్టేషన్‌లో లిఖితపూర్వకంగా ఫిర్యాదు చేశారు. అంతేకాకుండా, జర్నలిస్టు నుంచి బీజేపీ నాయకుడిగా మారిన సంగప్ప అనే వ్యక్తి తమను సంప్రదించి, కేంద్ర మంత్రి బండి సంజయ్‌తో సమావేశం ఏర్పాటు చేస్తామని చెప్పి, రాజకీయ ప్రభావంతో తమ కుటుంబాన్ని భయభ్రాంతులకు గురిచేయడానికి ప్రయత్నించారని కూడా బాధితురాలి తల్లి తన ఫిర్యాదులో పేర్కొన్నారు.

మొదట ఈ కేసును మహిళా గౌరవానికి భంగం కలిగించడం , పోక్సో చట్టంలోని సాధారణ నిబంధనల కింద నమోదు చేసినప్పటికీ, మెజిస్ట్రేట్ ముందు బాధితురాలి వాంగ్మూలాన్ని రికార్డు చేసిన తర్వాత పోలీసులు ఈ కేసులో సెక్షన్లను మార్చారు. భగీరథ్‌పై అత్యంత తీవ్రమైన 'అగ్రివేటెడ్ సెక్షువల్ అస్సాల్ట్' (మరింత ఘోరమైన లైంగిక దాడి) కింద పోక్సో కేసును నమోదు చేశారు. అయితే, ఈ ఆరోపణలను సాయి భగీరథ్ పూర్తిగా తోసిపుచ్చారు. సదరు బాలిక కుటుంబం తనపై అక్రమ వసూళ్లకు (Extortion) పాల్పడుతోందంటూ ఆయన ఎదురు కేసు పెట్టారు. ఆ బాలికను వివాహం చేసుకోవాలంటూ ఆమె తల్లిదండ్రులు తనపై ఒత్తిడి తెచ్చారని, లేకపోతే తప్పుడు వేధింపుల కేసు పెడతామని బెదిరించారని ఆయన ఆరోపించారు. వారి బెదిరింపులకు భయపడి తాను ఇప్పటికే బాలిక తండ్రికి 50 వేల రూపాయలు ఇచ్చానని, అయినప్పటికీ తనను మానసికంగా వేధిస్తూ, ఒకవేళ 5 కోట్ల రూపాయలు ఇవ్వకపోతే ఆ బాలిక తల్లి ఆత్మహత్య చేసుకుంటుందని బ్లాక్‌మెయిల్ చేస్తున్నారని భగీరథ్ కోర్టుకు తెలిపినప్పటికీ, హైకోర్టు మాత్రం అతనికి ఎలాంటి మధ్యంతర ఉపశమనం ఇవ్వడానికి అంగీకరించలేదు.

కేరళలో కొలువుదీరనున్న కొత్త ప్రభుత్వం

• మే 17న గవర్నర్‌కు మంత్రుల జాబితా సమర్పణ
• కాబోయే సీఎం వీడీ సతీశన్ కీలక ప్రకటన!

కేరళ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో సాధించిన ఘనవిజయం తర్వాత రాష్ట్రంలో సరికొత్త ప్రభుత్వం ఏర్పాటుకు కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని యునైటెడ్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ (UDF) శరవేగంగా అడుగులు వేస్తోంది. రాష్ట్ర తదుపరి ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టబోతున్న వీడీ సతీశన్ శనివారం మీడియాతో మాట్లాడుతూ, తమ కూటమికి చెందిన మంత్రుల తుది జాబితాను ఆదివారం (మే 17న) రాష్ట్ర గవర్నర్‌కు సమర్పించనున్నట్లు వెల్లడించారు. కూటమిలోని భాగస్వామ్య పక్షాల మధ్య మంత్రివర్గ ఏర్పాటుపై చర్చలు ముగింపు దశకు చేరుకున్నాయని, మే 18న జరిగే ప్రమాణ స్వీకార మహోత్సవంలో ముఖ్యమంత్రితో పాటు మంత్రులందరూ ఒకేసారి పదవీ స్వీకారం చేస్తారని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఈ సందర్భంగా కేరళ చలనచిత్ర నటీనటుల సంఘం (AMMA) ప్రతినిధులు సతీశన్‌ను కలిసి ఎన్నికల విజయంపై అభినందనలు తెలిపారు.

మంత్రివర్గ విస్తరణ చర్చల్లో భాగంగా శనివారం సతీశన్ సీనియర్ కాంగ్రెస్ నేత రమేష్ చెన్నితలతో పాటు కూటమిలోని కీలక భాగస్వామి అయిన ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ (IUML) నాయకులను కలిశారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన మాట్లాడుతూ, తమ కూటమిపై ప్రతిపక్షాలు ఎన్ని విమర్శలు చేసినప్పటికీ, యూడీఎఫ్ ఎల్లప్పుడూ లౌకికవాదానికే కట్టుబడి ఉంటుందని పునరుద్ఘాటించారు. ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా సీపీఐ(ఎం) మరియు బీజేపీలు ముస్లిం లీగ్‌తో తమకున్న పొత్తును విమర్శిస్తూ ద్వేషపూరిత ప్రచారం చేశాయని, అయితే కేరళ ప్రజలు ఆ విమర్శలను పూర్తిగా తిరస్కరించి తమకు 102 స్థానాల భారీ మెజారిటీని కట్టబెట్టారని సతీశన్ గుర్తుచేశారు. ముస్లిం లీగ్ అధినేత పనక్కాడ్ సయ్యద్ సాదిక్ అలీ షిహాబ్ తంగల్ ఎల్లప్పుడూ బలమైన లౌకికవాద వైఖరిని ప్రదర్శించారని, అదే తమ కూటమి బలమని ఆయన పేర్కొన్నారు.

మరోవైపు కూటమిలోని ఇతర నేతలైన కేరళ డెమోక్రటిక్ పార్టీ నాయకుడు మణి సి. కప్పన్ మాట్లాడుతూ, మంత్రివర్గంలో స్థానాల కేటాయింపుపై చర్చలు సాగుతున్నాయని, తనకు పూర్తిస్థాయి మంత్రి పదవి దక్కుతుందని ఆశిస్తున్నట్లు చెప్పారు. పదవీ కాలాన్ని పంచుకునే (Term-sharing) విధానంపై ఇప్పటివరకు ఎలాంటి చర్చలు జరగలేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. కేరళ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు సన్నీ జోసెఫ్ కూడా అందరి అభిప్రాయాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని త్వరలోనే తుది నిర్ణయాన్ని ప్రకటిస్తామన్నారు. మొత్తం 140 స్థానాలున్న కేరళ అసెంబ్లీలో యూడీఎఫ్ కూటమి ఏకంగా 102 స్థానాల్లో ఘనవిజయం సాధించి, గత పదేళ్లుగా సాగుతున్న లెఫ్ట్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ (LDF) పాలనకు చరమగీతం పాడింది. 2021 నుండి ప్రతిపక్ష నేతగా ఉన్న వీడీ సతీశన్‌ను మే 14న ఏఐసీసీ అధికారికంగా ముఖ్యమంత్రి అభ్యర్థిగా ప్రకటించిన సంగతి తెలిసిందే.

అంగ-బంగ-కళింగ నూతన రాజకీయ కారిడార్

• తూర్పు భారతదేశాన్ని ప్రగతిపథంలో నడిపించే వ్యూహాత్మక, సాంస్కృతిక , ఆర్థిక విప్లవం!

'అంగ-బంగ-కళింగ' అనేది కేవలం ప్రాచీన భారతదేశ కవిత్వంలోనో, జాతీయ గీతంలోనో వినిపించే పదబంధం మాత్రమే కాదు. అది గంగా మైదానాలు, బెంగాల్ డెల్టా,  బంగాళాఖాత తీరాలను అనుసంధానించిన ఒక గొప్ప నాగరికతకు, సంస్కృతికి నిదర్శనం. ప్రస్తుత భౌగోళిక పరిస్థితులలో చూస్తే ఇది బిహార్, పశ్చిమ బెంగాల్ , ఒడిశా రాష్ట్రాల కలయిక. భారతదేశ చరిత్రలో ఈ మూడు ప్రాంతాలు ఎప్పుడూ వెనుకబడి లేవు, ఒకప్పుడు ఇవి సంపదకు, జ్ఞానానికి, ఆధ్యాత్మికతకు , అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి ప్రధాన కేంద్రాలుగా వర్ధిల్లాయి. తూర్పు బిహార్‌లోని 'అంగ' ప్రాంతం గంగా మైదానాల అంతర్గత వాణిజ్యానికి కేంద్రంగా నిలిస్తే, బెంగాల్ (బంగ) తన నదీ జలాల ద్వారా సముద్ర మార్గాలకు ద్వారంగా మారింది. నాటి తామ్రలిప్త ఓడరేవు ద్వారా బెంగాల్ ఆగ్నేయాసియా, చైనా , రోమన్ సామ్రాజ్యంతో సంబంధాలు కలిగి ఉండేది. ఇక ప్రాచీన ఒడిశా అయిన 'కళింగ' సముద్రయానంలో అగ్రగామిగా నిలిచి సిలోన్, బర్మా, జావా, సుమత్రా, బాలి వంటి దేశాలతో సాంస్కృతిక, వాణిజ్య బంధాన్ని ఏర్పరచుకుంది. ఈ మూడు ప్రాంతాలు కలిసి భారతదేశాన్ని ప్రపంచంతో అనుసంధానించే ఒక అద్భుతమైన తూర్పు వ్యవస్థగా విరాసిల్లాయి.

ఇటీవలి కాలంలో ఈ చారిత్రక స్మృతికి ఒక సరికొత్త రాజకీయ అర్థం లభించింది. బిహార్, పశ్చిమ బెంగాల్ , ఒడిశా రాష్ట్రాలలో భారతీయ జనతా పార్టీ (BJP) సాధిస్తున్న రాజకీయ పురోగతిని కేవలం ఎన్నికల విజయాలుగా మాత్రమే కాకుండా, ఒక సరికొత్త 'ఈస్టర్న్ పొలిటికల్ కారిడార్' (తూర్పు రాజకీయ కారిడార్) ఏర్పాటుగా విశ్లేషించవచ్చు. భారతదేశపు తూర్పు భాగాన్ని ఒకే వ్యూహాత్మక, సాంస్కృతిక , ఆర్థిక వలయంగా మార్చేందుకు బీజేపీకి ఇదొక గొప్ప అవకాశంగా మారింది. ఈ మూడు రాష్ట్రాలు వేర్వేరు రాజకీయ విభాగాలు కాదని, ఇవన్నీ ఒకే ప్రాచీన నాగరికతలో భాగాలని చెప్తూ.. మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిని, సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనాన్ని ఒకేతాటిపైకి తీసుకురావడమే ఈ వ్యూహం ముఖ్య ఉద్దేశం. తూర్పు భారతదేశాన్ని ఇకపై నిర్లక్ష్యానికి గురైన ప్రాంతంగా కాకుండా.. సంపదకు, ఆధ్యాత్మికతకు, సముద్రయాన శక్తికి మళ్లీ కేంద్రంగా మార్చాలనే బలమైన సందేశాన్ని ఇది ఇస్తోంది.

ఈ రాజకీయ నినాదంలో 'పూర్వోదయ' (తూర్పు ప్రాంత అభివృద్ధి) అనే భావన అత్యంత కీలకమైనది. బిహార్ జనాభా ,  భూగర్భ వనరులను, బెంగాల్ తన పారిశ్రామిక, నదీ తీర అవకాశాలను, ఒడిశా తన అపారమైన ఖనిజ సంపదను , సుదీర్ఘ సముద్ర తీరాన్ని అందిస్తున్నాయి. ఈ మూడింటినీ హైవేలు, రైల్వేలు, ఓడరేవులు , అంతర్గత జలమార్గాల ద్వారా అనుసంధానిస్తే, ఈ ప్రాంతం భారతదేశ వృద్ధికి ప్రధాన ఇంజిన్‌గా మారుతుంది. ముఖ్యంగా కోల్‌కతా-హల్దియా, పారాదీప్, ధామ్రా, గోపాల్‌పూర్ వంటి ఆధునిక ఓడరేవుల ద్వారా బంగ్లాదేశ్, మ్యాన్మార్, ఆగ్నేయాసియా , ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతాలతో వాణిజ్యాన్ని, వ్యూహాత్మక సంబంధాలను బలోపేతం చేయవచ్చు. ఇదొక కేవలం సాంకేతిక ప్రాజెక్ట్ మాత్రమే కాదు, ఒకప్పుడు వర్తకులు, బౌద్ధ భిక్షువులు, నావికులు ప్రయాణించిన చారిత్రక మార్గాలను పునరుద్ధరించడమే.

దీనికితోడు సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనం ఈ కారిడార్‌కు మరో బలమైన స్తంభంగా నిలుస్తోంది. బోధ్‌గయ, రాజ్‌గిర్, నలంద, పూరీ జగన్నాథ్ ఆలయం, కోణార్క్, భువనేశ్వర్, తారాపీఠ్, మాయాపూర్, గంగాసాగర్ వంటి బౌద్ధ, హిందూ, శైవ, శాక్త, తాంత్రిక ఆధ్యాత్మిక కేంద్రాలు ఈ అంగ-బంగ-కళింగ బెల్ట్‌లో విస్తరించి ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతం కేవలం దేవాలయాల భూమి మాత్రమే కాదు, శతాబ్దాలుగా విభిన్న తాత్విక చింతనలు, జానపద, గిరిజన సంస్కృతులు మిళితమైన అద్భుతమైన వైవిధ్యభరిత ప్రాంతం. ఈ గొప్ప వారసత్వాన్ని ప్రాంతీయ అస్తిత్వానికి, గర్వకారణానికి చిహ్నంగా చూపడం ద్వారా తూర్పు భారతదేశం చారిత్రకంగా వెనుకబడిన ప్రాంతం కాదనే భావనను బలంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లవచ్చు. నాగరికత, అనుసంధానత,  వాణిజ్యం (Civilisation, Connectivity, Commerce) అనే మూడు అంశాలను కలిపి ఈ తూర్పు కారిడార్‌ను ఎన్నికల మ్యాప్ నుంచి ఒక శాశ్వత అభివృద్ధి ప్రణాళికగా మార్చవచ్చు.

అయితే, ఈ గొప్ప భావన కేవలం ప్రతీకలకే పరిమితం కాకుండా క్షేత్రస్థాయిలో విజయవంతం కావాలంటే ఎన్నో సవాళ్లను అధిగమించాల్సి ఉంటుంది. బిహార్, బెంగాల్, ఒడిశాలకు విభిన్న భాషా గుర్తింపులు, కుల సమీకరణాలు, ప్రాంతీయ ఆకాంక్షలు , సరిహద్దు ఆందోళనలు ఉన్నాయి. బెంగాల్ డెల్టా ప్రాంతం, బిహార్ వరద మైదానాలు, ఒడిశా తీరప్రాంతాలు వాతావరణ మార్పుల వల్ల తీవ్రంగా ప్రభావితమవుతున్నాయి. కాబట్టి పర్యావరణ అనుకూల ప్రణాళికలు అవసరం. ఓడరేవుల అభివృద్ధి స్థానిక తీరప్రాంత ప్రజల జీవనోపాధిని దెబ్బతీయకూడదు, సాంస్కృతిక పునరుద్ధరణ కేవలం పైపైన కనిపించే నామమాత్రపు చర్యగా మిగిలిపోకూడదు,  పారిశ్రామిక కారిడార్లు కేవలం వనరులను తరలించడానికి కాకుండా స్థానికంగా ఉపాధిని కల్పించేలా ఉండాలి. కాబట్టి, ఎన్నికల్లో గెలవడమే కాకుండా, ఈ కారిడార్ భావనను అందరినీ కలుపుకునే సుపరిపాలనగా మార్చడమే బీజేపీ ముందున్న అసలైన సవాలు. సమాఖ్య విలువులను గౌరవిస్తూ, స్థానిక సంప్రదాయాలను రక్షిస్తూ, చారిత్రక వైభవాన్ని ప్రాక్టికల్ డెవలప్‌మెంట్‌తో ముడిపెట్టినప్పుడే ఈ 'అంగ-బంగ-కళింగ' కారిడార్ భారతదేశ గతానికి, భవిష్యత్తుకు మధ్య ఒక అద్భుతమైన ప్రగతి వారధిగా మారుతుంది.

భోజ్‌శాలా చరిత్రాత్మక కట్టడంలో అరుదైన దృశ్యం

•  ప్రాంగణంలో గుడ్లు పొదుగుతున్న 'ఎర్ర ముక్కు టిట్టిభం' పక్షి
• పురాతన కట్టడం చెంత ప్రకృతి పరవశం

మధ్యప్రదేశ్‌లోని ధార్ జిల్లాలో ఉన్న చరిత్రాత్మక, వివాదాస్పద భోజ్‌శాల-కమల్ మౌలా మసీదు (Bhojshala) ప్రాంగణంలో శతాబ్దాల నాటి పురాతన శిల్పకళా వైభవానికి, ప్రకృతికి ముడిపెట్టే ఒక అరుదైన , అందమైన దృశ్యం వెలుగుచూసింది. ఈ చరిత్రాత్మక కట్టడాల మధ్య ఒక అరుదైన 'ఎర్ర ముక్కు టిట్టిభం' (Red-wattled Lapwing) పక్షి శాంతియుతంగా గుడ్లు పొదుగుతూ స్థానిక అధికారుల , పురావస్తు శాఖ సిబ్బంది కంట పడింది. భోజ్‌శాలా ప్రాంగణం చుట్టూ చట్టపరమైన, శాస్త్రీయ సర్వేల హడావుడి సాగుతున్న తరుణంలో, ఎలాంటి అలజడి లేని ఒక నిశ్శబ్ద మూలలో ఈ పక్షి తన గూడును ఏర్పాటు చేసుకుని ప్రకృతి నైజానికి అద్దం పడుతోంది. ఈ అద్భుతమైన దృశ్యం అక్కడ ఉన్న చరిత్రాత్మక రాతి శిల్పాలకు సరికొత్త జీవకళను తెచ్చిపెట్టింది. సాధారణంగా ఈ రకమైన టిట్టిభం పక్షులు మైదానాలు, చెరువుల గట్లు లేదా పొలాల దగ్గర నేలపైనే చిన్నచిన్న రాళ్లను అమర్చి గూళ్లు కట్టుకుంటాయి. అయితే, భోజ్‌శాలా ప్రాంగణంలోని పురాతన రాతి కట్టడాల మధ్య, చరిత్రాత్మక శిథిలాల నడుమ ఈ పక్షి తన గుడ్లను అత్యంత సురక్షితంగా రక్షించుకుంటూ పొదుగుతుండటం అందరినీ ఆకట్టుకుంటోంది. చారిత్రక వారసత్వ సంపద కేవలం మానవ చరిత్రకే కాకుండా, ప్రకృతిలోని మూగజీవాలకు కూడా ఎంతటి సురక్షితమైన ఆశ్రయాన్ని ఇస్తుందో చెప్పడానికి ఈ ఘటనే నిదర్శనమని పర్యావరణ ప్రేమికులు కొనియాడుతున్నారు. ఈ పక్షికి , దాని గుడ్లకు ఎలాంటి అంతరాయం కలగకుండా చూసేందుకు పురావస్తు శాఖ (ASI) సిబ్బంది ఆ ప్రాంతంలో ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీసుకుంటున్నారు.

సీబీఎస్ఈ విద్యార్థులకు భారీ అప్‌డేట్

 

• 9, 10 తరగతులకు 'త్రిభాషా సూత్రం' తప్పనిసరి
• జూలై 1 నుండి అమల్లోకి రానున్న కొత్త నిబంధనలు

దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న సీబీఎస్ఈ (CBSE) పాఠశాలల్లో చదువుకునే విద్యార్థుల విద్యా విధానంలో కేంద్ర మాధ్యమిక్‌ విద్యా బోర్డు ఒక చరిత్రాత్మక మార్పును ప్రకటించింది. రాబోయే విద్యా సంవత్సరం (2026-27) నుంచి 9 , 10 తరగతుల విద్యార్థులకు మూడు భాషల (R1, R2, R3) అధ్యయనాన్ని తప్పనిసరి చేస్తూ బోర్డు అధికారిక సర్క్యులర్ జారీ చేసింది. జాతీయ విద్యా విధానం (NEP) 2020 , నేషనల్ కరికులం ఫ్రేమ్‌వర్క్ (NCF-SE) 2023 మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా ఈ విప్లవాత్మక నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు మే 15న విడుదల చేసిన నోటిఫికేషన్‌లో బోర్డు స్పష్టం చేసింది. ఈ కొత్త త్రిభాషా విధానం 2026 జూలై 1వ తేదీ నుంచి దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న అన్ని సీబీఎస్ఈ అనుబంధ పాఠశాలల్లో పూర్తిస్థాయిలో అమల్లోకి రానుంది.

ఈ నూతన నిబంధనల ప్రకారం.. విద్యార్థులు ఎంచుకునే మూడు భాషలలో కనీసం రెండు భాషలు తప్పనిసరిగా భారతదేశానికి చెందిన స్థానిక లేదా మాతృభాషలై ఉండాలి. ఒకవేళ ఎవరైనా విద్యార్థి ఫ్రెంచ్, జర్మన్ వంటి విదేశీ భాషను చదవాలని అనుకుంటే, వారు ఎంచుకునే మిగిలిన రెండు భాషలు  కచ్చితంగా భారతీయ భాషలే అయి ఉండాలి. లేదా విదేశీ భాషను అదనంగా నాల్గవ భాషగా కూడా చదువుకునే అవకాశాన్ని బోర్డు కల్పించింది. ఈ విద్యా సంవత్సరం ఇప్పటికే ఏప్రిల్ నెలలోనే ప్రారంభమైనప్పటికీ, విద్యార్థులకు ఎలాంటి ఇబ్బంది కలగకుండా ఒక క్రమబద్ధమైన పరివర్తన విధానం (Transitional Approach) ద్వారా దీనిని అమలు చేయనున్నారు. మిడిల్ స్కూల్ మరియు హైస్కూల్ స్థాయిల్లో రీడింగ్, గ్రామర్, రైటింగ్ స్కిల్స్ వంటి భాషా నైపుణ్యాలు దాదాపు 75 నుంచి 80 శాతం ఒకేలా ఉంటాయని బోర్డు ఈ సందర్భంగా గుర్తుచేసింది.

కొత్త విధానం అమలులో భాగంగా పాఠ్యపుస్తకాలు, ఉపాధ్యాయుల కొరత వంటి సవాళ్లను అధిగమించేందుకు సీబీఎస్ఈ పలు ప్రత్యామ్నాయ మార్గదర్శకాలను ప్రకటించింది. 9వ తరగతి విద్యార్థులకు ప్రస్తుతానికి మూడవ భాష (R3) కోసం ప్రత్యేక పుస్తకాలు అందుబాటులోకి వచ్చే వరకు, వారు తాము ఎంచుకున్న భాషకు సంబంధించిన 6వ తరగతి పాఠ్యపుస్తకాలను ఉపయోగించుకోవచ్చు. వీటికి అదనంగా స్థానిక కథలు, కవితలు, నవలలను కూడా బోధించాలని పాఠశాలలకు సూచించారు. జూలై 1 నాటికి 19 అధికారిక భారతీయ భాషలకు సంబంధించిన 6వ తరగతి పుస్తకాలను అందుబాటులో ఉంచుతామని, దీనిపై సమగ్ర గైడ్‌లైన్స్‌ను జూన్ 15 లోపు విడుదల చేస్తామని బోర్డు తెలిపింది. అలాగే, మాతృభాషా ఉపాధ్యాయుల కొరత ఉన్న చోట రిటైర్డ్ టీచర్లను నియమించుకోవడం, పీజీ అర్హత ఉన్న వారిని తీసుకోవడం లేదా హైబ్రిడ్ ఆన్‌లైన్ క్లాసుల ద్వారా 'సహోదయ' క్లస్టర్ల సహాయంతో పాఠశాలలు పరస్పరం ఉపాధ్యాయులను పంచుకునే వెసులుబాటును కల్పిస్తూ సీబీఎస్ఈ కీలక ఉపశమనం కలిగించింది.