- ప్రభుత్వ సొమ్ము ఒక్క రూపాయి కూడా ఇచ్చే ప్రసక్తే లేదని యూఎస్ వైస్ ప్రెసిడెంట్ క్లారిటీ
- ఆంక్షల సడలింపు ద్వారా విదేశీ పెట్టుబడులకే అవకాశం.. చరిత్రాత్మక శాంతి ఒప్పందంలో అసలు నిజాలివే!
అమెరికా-ఇరాన్ దేశాల మధ్య చరిత్రాత్మక తాత్కాలిక శాంతి ఒప్పందం కుదిరిన నేపథ్యంలో.. ఇరాన్ దేశ పునర్నిర్మాణం కోసం అమెరికా ప్రభుత్వం ఏకంగా 300 బిలియన్ డాలర్ల (దాదాపు రూ. 25 లక్షల కోట్ల) భారీ ‘పునర్నిర్మాణ నిధి’ (రికాన్స్ట్రక్షన్ ఫండ్) ని ఇస్తోందంటూ అంతర్జాతీయ మీడియాలో వస్తున్న వార్తలను అమెరికా వైస్ ప్రెసిడెంట్ జేడీ వాన్స్ (JD Vance) తీవ్రంగా ఖండించారు. ఈ మెగా డీల్పై ప్రముఖ అంతర్జాతీయ జర్నలిస్ట్ మెగిన్ కెల్లీ నిర్వహించిన ప్రత్యక్ష ఇంటర్వ్యూలో జేడీ వాన్స్ పాల్గొని పూర్తి క్లారిటీ ఇచ్చారు. అమెరికా ప్రభుత్వం తన ఖజానా నుంచి ఇరాన్కు ఒక్క డాలర్ కూడా ఉచితంగా గానీ, గ్రాంట్లు లేదా యుద్ధ నష్టపరిహారం రూపంలో గానీ ఇవ్వడం లేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఈ ప్రతిపాదిత 300 బిలియన్ డాలర్ల నిధి అనేది పూర్తిగా ప్రైవేట్ పెట్టుబడుల రథం (ప్రైవేట్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ వెహికల్) మాత్రమేనని, ఇరాన్ తన పద్ధతిని మార్చుకుని శాంతి నిబంధనలకు కట్టుబడి ఉంటే.. ఆ దేశంలో ఇతర మిత్రదేశాలు పెట్టుబడులు పెట్టుకోవడానికి వీలుగా అమెరికా తన ఆర్థిక ఆంక్షలను కొంతమేర సడలిస్తుందని వివరించారు.
ఈ ఆర్థిక వ్యూహాన్ని జేడీ వాన్స్ ఒక చక్కని ఉదాహరణతో వివరించారు. మిడిల్ ఈస్ట్లో అమెరికాకు అత్యంత నమ్మకమైన మిత్రదేశమైన యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE) ఒకవేళ ఇరాన్లోని అణు విద్యుత్ ప్లాంట్లలో పెట్టుబడులు పెట్టాలని అనుకుంటే.. ప్రస్తుత అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వలయంలో ఉన్న అమెరికా కఠిన ఆంక్షల కారణంగా అది సాధ్యం కావడం లేదని చెప్పారు. తాజా శాంతి ఒప్పందం ప్రకారం.. ఇరాన్ తన ఉగ్రవాద వైఖరిని, దాడులను పూర్తిగా పక్కనపెడితేనే, యూఏఈ వంటి దేశాలు అక్కడ పెట్టుబడులు పెట్టడానికి అమెరికా అనుమతి ఇస్తుందని స్పష్టం చేశారు. తద్వారా ఇరాన్ తన దేశాన్ని తానే పునర్నిర్మించుకోవడానికి, అక్కడి ప్రజలకు ఉపాధి కల్పించుకోవడానికి ఒక అవకాశం లభిస్తుందే తప్ప, అమెరికా సొంతంగా నిధులు ఇవ్వడం లేదనే విషయాన్ని విమర్శకులు గ్రహించాలని హితవు పలికారు. అంతర్జాతీయ మీడియా సంస్థ రాయిటర్స్ (Reuters) కథనం ప్రకారం.. ఈ ప్రతిపాదిత ‘పునర్నిర్మాణ , అభివృద్ధి నిధి’ (Reconstruction and Development Fund) కింద ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రైవేట్ కంపెనీలు ఇప్పటికే సగానికి పైగా నిధులను పెట్టుబడిగా పెట్టడానికి అంగీకరించాయి. అమెరికా, గల్ఫ్ అరబ్ దేశాలు, ఆసియా, దక్షిణ అమెరికా, ఆఫ్రికా దేశాలకు చెందిన ప్రైవేట్ దిగ్గజాలు ఇరాన్ లోని ఇంధన, రవాణా, తయారీ , లాజిస్టిక్స్ రంగాలలో పెట్టుబడులు పెట్టడానికి ఒప్పందాలు చేసుకున్నాయి.
యుద్ధంలో దెబ్బతిన్న మొబారకే స్టీల్ కాంప్లెక్స్, రిఫైనరీలు, విమానాశ్రయాలు వంటి మౌలిక సదుపాయాల పునరుద్ధరణకు ఈ నిధులు ఉపయోగపడనున్నాయి. గత ఫిబ్రవరి 28 న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దళాలు ఇరాన్పై దాడులు చేయడంతో ప్రారంభమైన ఈ యుద్ధాన్ని ముగించడానికి, హార్ముజ్ జలసంధిని తెరవడానికి ఇరు దేశాలు అంగీకరించిన సంగతి తెలిసిందే. కాంగో లేదా ఇరాన్ వంటి దేశాల ఆర్థిక వనరులపై చర్చలు జరుగుతున్న తరుణంలో.. ఇరాన్ తొలుత అమెరికా నుంచి 400 బిలియన్ డాలర్ల యుద్ధ నష్టపరిహారాన్ని డిమాండ్ చేయగా, వాషింగ్టన్ దాన్ని నిర్ద్వంద్వంగా తిరస్కరించింది. ప్రపంచంలోనే రెండో అతిపెద్ద సహజ వాయువు నిల్వలు, నాలుగో అతిపెద్ద చమురు నిల్వలు కలిగి ఉన్నప్పటికీ.. గత నాలుగు దశాబ్దాలుగా అమెరికా ఆంక్షల వల్ల ఇరాన్ ఎలాంటి విదేశీ పెట్టుబడులు లేక ఆర్థికంగా కుప్పకూలింది. 92 మిలియన్ల జనాభా ఉన్న ఇరాన్ కు ఈ నిధి ఎంతో కీలకం కానుంది. అయితే, వచ్చే జూన్ 19న స్విట్జర్లాండ్లో జరిగే సదస్సులో తాత్కాలిక అవగాహన ఒప్పందంపై సంతకాలు జరిగిన తర్వాత.. రాబోయే 60 రోజుల పాటు సాగే సాంకేతిక చర్చల అనంతరం, తుది శాంతి ఒప్పందం ఖరారైతేనే ఈ ఇన్వెస్ట్మెంట్ ఫండ్ అధికారికంగా అమలులోకి వస్తుందని ఉన్నతాధికారులు స్పష్టం చేశారు.
