కేంద్ర బడ్జెట్ 2026-27: 'యువశక్తి'కి పెద్దపీట - వికసిత్‌ భారత్ దిశగా మరో అడుగు!

 

న్యూఢిల్లీ: భారత ఆర్థికమంత్రి శ్రీమతి నిర్మల సీతారామన్ ఆదివారం పార్లమెంటులో 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన కేంద్ర బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టారు. 'కర్తవ్య భవన్'లో రూపొందించిన తొలి బడ్జెట్ ఇదే కావడం విశేషం. ఇది ప్రధానంగా 3 కర్తవ్యాల (ఆర్థిక వృద్ధి, ప్రజల ఆకాంక్షలు, సబ్ కా సాత్-సబ్ కా వికాస్) స్ఫూర్తితో రూపొందించబడింది.

ఆర్థిక గణాంకాలు- పన్ను సవరణలు

ద్రవ్యలోటు: 2026-27లో ద్రవ్యలోటును జీడీపీలో 4.3 శాతానికి తగ్గించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

కొత్త ఆదాయపు పన్ను చట్టం 2025: ఏప్రిల్ 2026 నుంచి అమల్లోకి వస్తుంది. పన్ను నిబంధనలు, ఫారమ్‌లు మరింత సరళం కానున్నాయి.

టీసీఎస్ (TCS) తగ్గింపు: విదేశీ పర్యటన ప్యాకేజీలపై టీసీఎస్ రేటును 2 శాతానికి తగ్గించారు. అలాగే విదేశీ విద్య, వైద్య ఖర్చులపై కూడా టీసీఎస్ 2 శాతానికి తగ్గింది.

స్టాక్ మార్కెట్: ఫ్యూచర్స్ ట్రేడింగ్‌పై ఎస్‌టీటీ (STT)ని 0.05 శాతానికి పెంచారు. ఆప్షన్స్ ప్రీమియంపై 0.15 శాతానికి పెంపు.

మౌలిక సదుపాయాల వ్యయం: పబ్లిక్ క్యాపెక్స్ (Capex) రూ. 11.2 లక్షల కోట్ల నుండి రూ. 12.2 లక్షల కోట్లకు పెంచబడింది.

కీలక కేటాయింపులు - కొత్త పథకాలు

బయోఫార్మా శక్తి: దేశీయంగా బయోలాజిక్స్ ఉత్పత్తి కోసం రూ. 10,000 కోట్లు కేటాయించారు.

ఎంఎస్ఎంఈ గ్రోత్ ఫండ్: చిన్న, మధ్యతరహా పరిశ్రమల కోసం రూ. 10,000 కోట్లతో గ్రోత్ ఫండ్ ఏర్పాటు.

హై-స్పీడ్ రైల్ కారిడార్లు: ఏడు కొత్త కారిడార్లను ప్రకటించారు. ఇందులో హైదరాబాద్-బెంగళూరు, హైదరాబాద్-చెన్నై, పుణె-హైదరాబాద్ మార్గాలుఏపీ, తెలంగాణ రాష్ట్రాలకు ఎంతో కీలకం.

మహిళా విద్య: ఉన్నత విద్యను అభ్యసించే బాలికల కోసం ప్రతి జిల్లాలో ఒక గర్ల్స్ హాస్టల్ ఏర్పాటు చేయనున్నారు.

భారత్-విస్తార్ (AI): వ్యవసాయ రంగంలో రైతులకు సలహాలు అందించేందుకు బహుభాషా ఏఐ (AI) టూల్‌ను ప్రవేశపెట్టనున్నారు.

ముఖ్యమైన మినహాయింపులు

వైద్య రంగం: 17 రకాల ప్రాణరక్షక మందులపై ప్రాథమిక కస్టమ్స్ సుంకం రద్దు. మరో 7 రకాల అరుదైన వ్యాధుల మందులకు మినహాయింపు.

టెక్నాలజీ: విదేశీ క్లౌడ్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లకు 2047 వరకు టాక్స్ హాలిడే ప్రకటించారు.

ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు: లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీల తయారీకి వాడే యంత్రాలపై సుంకం మినహాయింపు పొడిగింపు.

విమానయానం: పౌర విమానాల తయారీకి వాడే విడిభాగాలపై కస్టమ్స్ సుంకం మినహాయింపు.

వివరణ,అంచనా విలువ (లక్షల కోట్లలో)

మొత్తం వ్యయం,₹ 53.5

నికర పన్ను వసూళ్లు,₹ 28.7

మొత్తం అప్పులు (Gross Borrowings),₹ 17.2

రుణ-జీడీపీ నిష్పత్తి (Debt-to-GDP),55.6%

రంగాల వారీగా ముఖ్యాంశాలు:

క్రీడలు: వచ్చే దశాబ్దంలో క్రీడా రంగాన్ని సమూలంగా మార్చేందుకు 'ఖేలో ఇండియా మిషన్' ప్రారంభం.

పర్యాటకం: ఐఐఎం (IIM) సహకారంతో 10,000 మంది టూరిస్ట్ గైడ్‌లకు శిక్షణ.

టెక్స్‌ టైల్‌: 'సమర్థ్ 2.0' ద్వారా చేనేత, జౌళి రంగాల ఆధునీకరణ.

సులభతర వాణిజ్యం: కస్టమ్స్ క్లియరెన్స్ ప్రక్రియను డిజిటల్ విండో ద్వారా వేగవంతం చేయడం.