ఒపెక్ నుంచి యూఏఈ నిష్క్రమణ భారీ మార్పు

• కానీ అసలు కథ ఇజ్రాయెల్‌తో పెరుగుతున్న సంబంధాల్లో ఉంది

పెట్రోలియం ఎగుమతి దేశాల సంస్థ (OPEC) నుంచి యూఏఈ నిష్క్రమించడం అనేది భౌగోళిక రాజకీయాల్లో ఒక భారీ మార్పుగా కనిపిస్తున్నప్పటికీ, దీని వెనుక అసలు కారణం ఇజ్రాయెల్‌తో అబుదాబికి పెరుగుతున్న సాన్నిహిత్యం , సౌదీ అరేబియాతో మారుతున్న సమీకరణాల్లో ఉంది.

• పశ్చిమ ఆసియాలో మారుతున్న సమీకరణాలు

పశ్చిమ ఆసియా భౌగోళిక రాజకీయాల్లో యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE) తన ప్రభావాన్ని కొత్తగా నిర్వచిస్తోంది. అబుదాబి వ్యూహకర్తలకు ఇజ్రాయెల్‌తో మారుతున్న భాగస్వామ్యం ఇప్పుడు ప్రధానాంశంగా మారింది. గత మంగళవారం ఒపెక్ నుంచి తప్పుకోవడం ద్వారా, గల్ఫ్ ప్రాంతంలో తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపును చాటుకోవాలని యూఏఈ భావిస్తోంది. ఒకప్పుడు అత్యంత సన్నిహిత మిత్రదేశాలుగా ఉన్న సౌదీ అరేబియా , యూఏఈల మధ్య ఇప్పుడు విభేదాలు పొడసూపుతున్నాయి.ఇజ్రాయెల్ రాయబారి రౌవెన్ అజార్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఒబామా హయాంలో ఇరాన్‌తో జరిగిన అణు ఒప్పందం (JCPOA) ఈ ప్రాంతంలో కీలక మలుపు. ఇరాన్ అణ్వాయుధాలను అభివృద్ధి చేయవచ్చనే భయం గల్ఫ్ దేశాలను ఇజ్రాయెల్‌కు దగ్గర చేసింది. ఈ ఉమ్మడి ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి 2020లో జరిగిన 'అబ్రహం ఒప్పందాలు' (Abraham Accords) ఒక ముగింపుగా నిలిచాయి. ఇజ్రాయెల్ , గల్ఫ్ దేశాల మధ్య రక్షణ, నిఘా రంగాల్లో సమన్వయం మరింత పెరుగుతుందని అజార్ పేర్కొన్నారు.

• భద్రత - ఆర్థిక బంధం

అబ్రహం ఒప్పందాలకు ముందే యూఏఈ ఇజ్రాయెల్‌తో రహస్య సంబంధాలను కొనసాగించేదని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. ప్రాంతీయ భౌగోళిక మార్పులు , భద్రతా పరమైన ఆందోళనల కారణంగా ఈ బంధం ఇప్పుడు బహిర్గతమైంది. 2024 నాటికి ఇజ్రాయెల్ , యూఏఈల మధ్య వాణిజ్యం 3.2 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంది. రక్షణ రంగంలో కూడా ఇరు దేశాలు సహకరించుకుంటున్నాయి. ఇటీవలి ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ ఉద్రిక్తతల సమయంలో, ఇజ్రాయెల్ తన 'ఐరన్ డోమ్' రక్షణ వ్యవస్థను యూఏఈకి పంపిందనే వార్తలు ఈ బంధం తీవ్రతను తెలియజేస్తున్నాయి.

• సౌదీ అరేబియాతో పోటీ

యూఏఈ-ఇజ్రాయెల్ సంబంధాల పెరుగుదల ఈ ప్రాంతంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. అబుదాబి ఇప్పుడు సౌదీ అరేబియా నీడ నుంచి బయటకు వచ్చి తన సొంత శక్తిని చాటుకోవాలని చూస్తోంది. యెమెన్, సుడాన్, సోమాలియా వంటి దేశాల విషయంలో సౌదీ , యూఏఈల మధ్య భిన్నమైన అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఉదాహరణకు, సుడాన్ అంతర్యుద్ధంలో సౌదీ అరేబియా ప్రభుత్వ దళాలకు మద్దతు ఇస్తుంటే, యూఏఈ మాత్రం తిరుగుబాటు దళాలకు (RSF) మద్దతు ఇస్తోందనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి. యూఏఈకి సౌదీ అరేబియాపై ఉన్న అసంతృప్తి 1970ల నుంచే ఉందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. వ్యూహాత్మకంగా సౌదీ ఆధిపత్యాన్ని సమతుల్యం చేయడానికి ఇజ్రాయెల్‌తో సాన్నిహిత్యం యూఏఈకి ఒక మార్గంగా కనిపిస్తోంది. అందుకే ఒపెక్ నుంచి తప్పుకోవడాన్ని రిక్టర్ స్కేలుపై 9 తీవ్రత ఉన్న భూకంపంతో సమానమని వారు అభివర్ణిస్తున్నారు.

• భారత్-పాకిస్థాన్ ప్రభావం

సౌదీ-యూఏఈ విభేదాల ప్రభావం దక్షిణాసియాపై కూడా కనిపిస్తోంది. సౌదీ అరేబియా గతేడాది పాకిస్థాన్‌తో వ్యూహాత్మక రక్షణ ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకుంది. అదే సమయంలో యూఏఈ భారత్‌తో తన బంధాన్ని మరింత బలోపేతం చేసుకుంటోంది. ఐ2యు2 (I2U2) కూటమిలో భారత్, యూఏఈ, ఇజ్రాయెల్ , అమెరికా సభ్యులుగా ఉండటం ఒక వ్యూహాత్మక మార్పుకు సంకేతం. పాకిస్థాన్ విషయంలో యూఏఈ కఠినంగా వ్యవహరిస్తోంది. గతంలో ఇచ్చిన 3.5 బిలియన్ డాలర్ల అప్పును వెనక్కి ఇవ్వాలని ఒత్తిడి చేయగా, సౌదీ అరేబియా మాత్రం పాకిస్థాన్‌కు ఆర్థిక సాయం అందించడం గమనార్హం. సౌదీకి పాకిస్థాన్ ఒక కీలక సైనిక భాగస్వామిగా ఉండటమే కాకుండా, చైనా , టర్కీలతో సంబంధాలకు ఒక వారధిగా కూడా ఉపయోగపడుతోంది. చివరగా చెప్పాల్సింది ఏమిటంటే ఇజ్రాయెల్‌తో యూఏఈ భాగస్వామ్యం అనేది కేవలం ఒక దౌత్య సంబంధం మాత్రమే కాదు; ఇది పశ్చిమ ఆసియా భవిష్యత్తును తన నిబంధనల ప్రకారం మార్చుకోవడానికి అబుదాబి చేస్తున్న ప్రయత్నం. సౌదీ అరేబియాతో పెరుగుతున్న విభేదాల నేపథ్యంలో, ఈ ప్రాంతంలో అధికార మార్పిడి కోసం దేశాల మధ్య పోటీ మరింత తీవ్రం కానుంది.