డొనాల్డ్ ట్రంప్ - షీ జిన్‌పింగ్ ల చరిత్రాత్మక బీజింగ్ భేటీ

• ప్రపంచాన్ని శాసించే రెండు మహాశక్తుల మధ్య 'వ్యూహాత్మక స్థిరత్వం'.. 
• అగ్రదేశాల బంధంపై లెనిన్, కౌత్స్కీ సిద్ధాంతాల ఆసక్తికర విశ్లేషణ

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్‌ల మధ్య బీజింగ్‌లో జరుగుతున్న చరిత్రాత్మక శిఖరాగ్ర సదస్సుపై ప్రపంచ దేశాల దృష్టి నిలిచింది. ఇరుదేశాల మధ్య సుదీర్ఘ కాలంగా సాగుతున్న వాణిజ్య యుద్ధాలు, వ్యూహాత్మక పోటీ , ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ ప్రాంతాల్లో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల నడుమ జరుగుతున్న ఈ భేటీ అత్యంత ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థలైన అమెరికా, చైనాల బంధం పరస్పర ఆధారపడటం (Interdependence), తీవ్రమైన పోటీ , యుద్ధ ప్రమాదాల నీడ వంటి విభిన్న కోణాలతో ముడిపడి ఉంది. 1972లో నాటి అమెరికా ప్రెసిడెంట్ రిచర్డ్ నిక్సన్, మావోల చరిత్రాత్మక భేటీ, 1970ల చివరలో డెంగ్ జియావోపింగ్ తెచ్చిన ఆర్థిక సంస్కరణల తర్వాత, యూఎస్-చైనా సంబంధాలు ఎప్పుడూ ఒక సాధారణ సమీకరణానికి లొంగలేదు. ప్రస్తుత ఈ రెండు దేశాల దూకుడును చూస్తుంటే.. సామ్రాజ్యవాదశక్తుల మధ్య యుద్ధం తప్పదన్న లెనిన్ సిద్ధాంతం నిజం కాబోతోందా, లేక ప్రపంచాన్ని సంయుక్తంగా దోచుకోవడానికి పెట్టుబడిదారీశక్తులన్నీ చేతులు కలుపుతాయన్న కార్ల్ కౌత్స్కీ 'అల్ట్రా-ఇంపీరియలిజం' (అత్యున్నత సామ్రాజ్యవాదం) సిద్ధాంతం ఇక్కడ అమలవుతుందా అనే ఆసక్తికర చర్చ అంతర్జాతీయ రాజకీయ విశ్లేషకుల్లో సాగుతోంది.

ప్రస్తుత వాస్తవ పరిస్థితులను పరిశీలిస్తే, ఇరు దేశాల సంబంధాలు ఈ రెండు సిద్ధాంతాల సమ్మేళనంగా కనిపిస్తున్నాయి. అగ్రశ్రేణి పారిశ్రామికవేత్తలు, బహుళజాతి కంపెనీల ప్రయోజనాల కోసం ఇరు దేశాల ఎలైట్ గ్రూపులు చేతులు కలపడం (కౌత్స్కీ సిద్ధాంతం) ఒకవైపు కనిపిస్తుంటే.. సరిహద్దు వివాదాలు, సైనిక ఆధిక్యత కోసం పోటీ , ఒకరిని నష్టపరిచి మరొకరు ఎదగాలనే జీరో-సమ్ కాంపిటీషన్ (లెనిన్ సిద్ధాంతం) మరోవైపు స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. అందుకే ఈ బంధాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఇటాలియన్ మార్క్సిస్ట్ తత్వవేత్త ఆంటోనియో గ్రామ్‌స్కీ , కౌత్స్కీల సిద్ధాంతాల కలయిక (Gramscian-Kautskyian synthesis) సరైనదని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ట్రంప్ తన వ్యాపార దృక్పథంతో (Transactional Visit) అమెరికాకు చెందిన దిగ్గజ కంపెనీల సీఈఓలను వెంటబెట్టుకుని చైనా పర్యటనకు రావడం ఈ ద్వంద్వ నీతికి నిలువెత్తు నిదర్శనం.

ఈ కీలక సదస్సు మొదటి రోజు ముగిసిన అనంతరం విడుదల చేసిన అధికారిక ప్రకటనలో చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్ ఒక సరికొత్త పదాన్ని ఉపయోగించారు. ఇరు దేశాల మధ్య "నిర్మాణాత్మక వ్యూహాత్మక స్థిరత్వం" (Constructive Strategic Stability) సాధించడమే తమ లక్ష్యమని ఆయన ప్రకటించారు. పరస్పర సహకారం, నియంత్రిత పోటీ, విభేదాల సరైన నిర్వహణ , "శాశ్వత స్థిరత్వం" అనే అంశాల చుట్టూ ఈ విధానం సాగుతుందని చైనా పేర్కొంది. ట్రంప్ అధ్యక్ష కాలంలో అమెరికా-చైనా సంబంధాలు ఎలా ఉండబోతున్నాయనే దానికి బీజింగ్ ఇస్తున్న స్పష్టమైన సంకేతం ఇది. అమెరికాతో సుదీర్ఘ కాలం పాటు ఉండే పోటీని ఒక నిర్దేశిత పరిమితుల లోపల మాత్రమే నిర్వహించాలని చైనా కోరుకుంటోంది. 2012లో షీ జిన్‌పింగ్ ప్రకటించిన "మహాశక్తుల మధ్య నూతన రకపు సంబంధాలు" (A new type of great power relationship) అనే ప్రతిపాదనకు ఇది సరిగ్గా సరిపోలుతుందని, అంతర్జాతీయ వ్యవస్థను తమ అదుపులో ఉంచుకోవడానికి రెండు అగ్రదేశాలు అనుసరిస్తున్న వ్యూహాత్మక చదరంగం ఇదని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.