- నిజమా, భ్రమా అని పరిశోధించిన ‘ఘోస్ట్‌ బస్టర్స్‌’
దెయ్యాలు, ఆత్మలు ఉన్నాయా? కనిపించని శక్తుల కథల్లో నిజమెంత? హాలోవీన్‌ సమయంలో ఇలాంటి ప్రశ్నలు ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తుంటాయి. అయితే, దాదాపు 350 ఏళ్ల క్రితమే ఇంగ్లండ్‌లోని శాస్త్రవేత్తలు, మేధావులు ఇలాంటి సంఘటనలపై చర్చిస్తూ, వాటి వెనుక ఉన్న నిజాలను తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేశారు. దెయ్యాల కథలను గుడ్డిగా నమ్మకుండా, సాక్ష్యాలను సేకరించి పరిశీలించిన ఆ కాలపు పరిశోధకులను నేటి ‘ఘోస్ట్‌ బస్టర్స్‌’తో పోల్చవచ్చు.
1671లో పాస్టర్‌కు ఎదురైన వింత అనుభవం
సుమారు 1671లో ఇంగ్లండ్‌లోని విల్ట్‌షైర్‌ ప్రాంతంలో గార్స్‌డన్‌ చర్చిలో పనిచేసే పాస్టర్‌ సైమండ్స్‌ ఒక రాత్రి గుర్రంపై ఇంటికి తిరిగి వెళ్తుండగా, తన వెనుక నుంచి ఓ వింత ఆకారం ప్రత్యక్షమైందని చెప్పాడు. ఆ ఆకారం కొంతదూరం అతడితోపాటు ప్రయాణించి, పాస్టరేజ్‌ వద్ద గుర్రం నుంచి దిగినట్లు కనిపించిందట. అనంతరం సైమండ్స్‌ వైపు తిరిగి నోరు తెరిచి చూసిందని కథనం. ఆ రూపాన్ని రెండేళ్ల క్రితం మరణించిన జాన్‌ ఎస్ట్‌కోర్ట్‌ అనే వ్యక్తి ఆత్మగా సైమండ్స్‌ గుర్తించాడు.
ఈ సంఘటనను అప్పటి ప్రకృతి పరిశోధకుడు, రచయిత జాన్‌ ఆబ్రే తన విల్ట్‌షైర్‌ సహజ చరిత్ర రచనలో నమోదు చేశాడు. 1660లో స్థాపించిన రాయల్‌ సొసైటీకి చెందిన జోసెఫ్‌ గ్లాన్విల్‌ వంటి శాస్త్రవేత్తలు దెయ్యాలు, మంత్రవిద్య వంటి అంశాలు నిజమని నిరూపించేందుకు ప్రయత్నించారు. గ్లాన్విల్‌ 1681లో ప్రచురించిన ‘సాడ్యూసిస్మస్‌ ట్రయంఫాటస్‌’ గ్రంథంలో ఇలాంటి సంఘటనలను వివరంగా సేకరించాడు. అతడి అభిప్రాయం ప్రకారం, దెయ్యాల ఉనికిని పూర్తిగా తిరస్కరించడం దేవుడి ఉనికిని తిరస్కరించడమే.
అయితే, ఆబ్రే గ్లాన్విల్‌ అభిప్రాయాలను పూర్తిగా అంగీకరించలేదు. అతీంద్రియ సంఘటనలను పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని భావించినప్పటికీ, వాటిని నమ్మడంలో గ్లాన్విల్‌ కొంత తొందరపడుతున్నాడని అనుకున్నాడు.
ప్రతి కథనాన్నీ నిజమని నమ్మని పరిశోధకుడు
1626లో జన్మించిన జాన్‌ ఆబ్రే విల్ట్‌షైర్‌ ప్రాంతంలోని ప్రకృతి, ప్రజలు, జంతువులు, అసాధారణ సంఘటనలపై దశాబ్దాలపాటు సమాచారం సేకరించాడు. 1656లో ప్రారంభించిన అతడి ‘నేచురల్‌ హిస్టరీ ఆఫ్‌ విల్ట్‌షైర్‌’ రచన ఇంగ్లండ్‌లో ఒక ప్రాంతం సహజ చరిత్రను సమగ్రంగా నమోదు చేయడానికి చేసిన తొలి ప్రయత్నాల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. దాని ప్రాధాన్యాన్ని గుర్తించిన రాయల్‌ సొసైటీ 1691లో ఆ గ్రంథాన్ని ప్రతిలిఖింపజేసి తన గ్రంథాలయంలో భద్రపరిచింది.
ఆబ్రే రచనలో ప్రకృతి విశేషాలతోపాటు అసాధారణ కథనాలు కూడా ఉన్నాయి. ఉత్తర ఆఫ్రికాలో హంసలంత పెద్ద డ్రాగన్లు ఉన్నాయన్న కథల నుంచి, రాక్షసుల వంటి భారీ మనుషుల గురించి వచ్చిన వాదనల వరకు అనేక విషయాలను నమోదు చేశాడు. వాటిలో కొన్ని అతిశయోక్తులుగా కనిపించినప్పటికీ, వాటిని పరిశీలించకుండా పూర్తిగా కొట్టిపారేయకూడదని అతడి దృక్పథం.
“నేను స్వయంగా అలాంటి విషయాలను చూడలేదు. అయినప్పటికీ, ఈ నివేదికలన్నీ అబద్ధాలని చెప్పలేను. కొన్ని సందర్భాల్లో నిజమైన ఆత్మలు కనిపించి ఉండవచ్చు. కానీ ఒకటి నిజమైతే, వంద కథలు కల్పితాలై ఉండవచ్చు” అన్నది ఆబ్రే అభిప్రాయ సారాంశం.
దెయ్యాలు ఉన్నాయని చెప్పిన ప్రతి ఒక్కరినీ అతడు నమ్మలేదు. మంత్రవిద్యకు గురయ్యానని నటించిన కేథరిన్‌ వాల్డ్రన్‌ వంటి వారి మోసాలను కూడా నమోదు చేశాడు. తనపై మంత్రప్రయోగం జరిగిందని నిరూపించేందుకు ఆమె శరీరంలో సూదులు గుచ్చించుకునేంత వరకు వెళ్లినప్పటికీ, అది మోసపూరిత ప్రవర్తనగా బయటపడింది. అంటే, అతీంద్రియ కథనాలను సేకరించడంతోపాటు వాటిలో మోసం ఉందా అనే విషయాన్నీ ఆబ్రే పరిశీలించాడు.
దెయ్యమా? తాగిన మత్తులో కనిపించిన భ్రమా?
పాస్టర్‌ సైమండ్స్‌ కథను పరిశీలించినప్పుడు ఆబ్రే కొన్ని అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్నాడు. సైమండ్స్‌ బలమైన వ్యక్తి, చర్చిలో బాధ్యతాయుతమైన స్థానంలో ఉన్న వ్యక్తి కావడంతో అతడి వాంగ్మూలానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చాడు. మరోవైపు, మద్యం మత్తులో ఉన్నవారికి దెయ్యాలు కనిపిస్తాయనే ఫ్రెంచ్‌ సామెతను ప్రస్తావిస్తూ, ఆ కథనంపై సందేహం వ్యక్తం చేశాడు.
అయితే, ఈ సంఘటనలో మరో ఆసక్తికరమైన అంశాన్ని నమోదు చేశాడు. ఇంటికి చేరుకున్న తర్వాత పాస్టర్‌ గుర్రం వణుకుతూ, చెమటలు పట్టి కనిపించిందట. మరుసటి రోజు కూడా అదే పరిస్థితి కొనసాగడంతో పాటు, అది తన ఆహారమైన ఓట్స్‌ను తినడానికి నిరాకరించిందని కథనం పేర్కొంది. గుర్రం కూడా భయపడిందన్న ఈ వివరాన్ని ఆబ్రే అసాధారణ సాక్ష్యంగా పరిగణించాడు. అయితే, గుర్రం భయపడటమే దెయ్యం నిజంగా ఉందని నిరూపించదు.
ఇంకో సందర్భంలో సర్‌ రాల్ఫ్‌ బ్యాంక్స్‌ వద్ద పనిచేసే ఓ యువ సహాయకుడు రాత్రి గుర్రంపై ప్రయాణిస్తుండగా, దూరంలో నల్లటి ఆకారం కనిపించిందని చెప్పాడు. దగ్గరకు వెళ్లేకొద్దీ అది పెద్దదవుతున్నట్లు అనిపించడంతో అతడు భయపడ్డాడు. అయినప్పటికీ, నిజం తెలుసుకోవాలని గుర్రాన్ని ముందుకు నడిపించాడు. చివరకు అది దెయ్యం కాదు.. గుర్రపు పేడ కుప్ప అని తేలింది.
సాక్ష్యాలు సేకరించడం.. పరీక్షించడం.. ఆపై నిర్ణయించడం
ఈ రెండు సంఘటనలను నమోదు చేసిన ఆబ్రే, ఒకదానిలో నిజాన్ని నిర్ధారించలేకపోయినా సాక్షుల వాంగ్మూలాలను సేకరించాడు. మరోదానిలో ప్రత్యక్షంగా పరిశీలించి భ్రమకు కారణాన్ని గుర్తించాడు. ప్రకృతి సంబంధిత విషయాలైనా, అతీంద్రియ కథనాలైనా ఒకే పద్ధతిలో సాక్ష్యాలను సేకరించడం, సాధ్యమైనప్పుడు పరీక్షించడం, వెంటనే తుది నిర్ణయానికి రాకపోవడం అతడి పరిశోధనా విధానం.
ఆ కాలంలో శాస్త్రీయ పరిశోధన అంటే ప్రకృతిలోని సంఘటనలను నమోదు చేసి, వాటి ఆధారంగా కొత్త సిద్ధాంతాలను రూపొందించేందుకు ప్రయత్నించడం. ఈ నేపథ్యంలో ఆబ్రే పని అప్పటి శాస్త్రీయ పరిశోధనా లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఉంది. అతడిని కేవలం మూఢనమ్మకాలున్న వ్యక్తిగా చూడటం సరైంది కాదు; అదే సమయంలో అతడు నమోదు చేసిన ప్రతి కథనాన్నీ శాస్త్రీయంగా నిరూపితమైన వాస్తవంగా పరిగణించలేం.
హాలోవీన్‌ సందర్భంగా సామాజిక మాధ్యమాల్లో దెయ్యాలు, వింత ఆకారాలు, అతీంద్రియ సంఘటనల వీడియోలు విస్తృతంగా కనిపించే ఈ రోజుల్లోనూ ఆబ్రే అనుసరించిన పద్ధతి ప్రాసంగికమే. కనిపించిన ప్రతి వింతను నిజమని నమ్మకుండా, ఆధారాలను పరిశీలించి, సాధ్యమైన వివరణలను వెతకాలి. ఎందుకంటే కొన్నిసార్లు భయంకరంగా కనిపించేది చివరకు సాధారణమైనదే కావచ్చు.. దెయ్యమని అనుకున్నది గుర్రపు పేడ కుప్పగా కూడా తేలవచ్చు!
