అసెంబ్లీ నుంచి బయటివరకు ఆధిపత్య పోరాటమేనా?

బీఆర్‌ఎస్‌ ఎమ్మెల్యేల సస్పెన్షన్‌తో ముదిరిన కాంగ్రెస్‌-బీఆర్‌ఎస్‌ పోరు..

 స్పీకర్‌ వ్యవహారం, దళిత అంశం, హామీల అమలు, కాంగ్రెస్‌లో అంతర్గత విభేదాలు.. 

తెలంగాణ రాజకీయాలకు ఇవన్నీ ఏ సంకేతాలు ఇస్తున్నాయి?

హైదరాబాద్‌: తెలంగాణ రాజకీయాలు గత కొన్నిరోజులుగా అనూహ్యమైన వేగంతో వేడెక్కుతున్నాయి. అసెంబ్లీ సమావేశాల ప్రారంభం నుంచి కాంగ్రెస్‌, బీఆర్‌ఎస్‌ మధ్య ఘర్షణలు, స్పీకర్‌ గడ్డం ప్రసాద్‌కుమార్‌ వ్యవహారం, బీఆర్‌ఎస్‌ ఎమ్మెల్యేల సస్పెన్షన్‌, దళితుల అంశం చుట్టూ రేగిన వివాదం.. ఇవన్నీ కలిపి రాష్ట్ర రాజకీయ వాతావరణాన్ని మరింత ఉద్రిక్తంగా మార్చాయి. అదే సమయంలో కాంగ్రెస్‌లోనే అంతర్గత అసంతృప్తి, ప్రభుత్వ హామీల అమలుపై ప్రతిపక్షాల దాడి, ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్‌ వంటి ప్రజా సమస్యలు కూడా చర్చలో ఉన్నాయి.ఈ పరిణామాలను విడివిడిగా చూస్తే కొన్ని రోజుల అసెంబ్లీ రగడగానే కనిపించవచ్చు. కానీ కొంచెం లోతుగా పరిశీలిస్తే.. 2028 ఎన్నికలకు చాలా ముందుగానే తెలంగాణలో రాజకీయ పునర్‌వ్యవస్థీకరణ మొదలైందా? అనే ప్రశ్న తలెత్తుతోంది.

అసెంబ్లీ.. ప్రజా సమస్యల వేదికా? రాజకీయ పోరాట వేదికా?

అసెంబ్లీ అంటే ప్రభుత్వ విధానాలను ప్రశ్నించే వేదిక. ప్రజల సమస్యలపై చర్చించే ప్రదేశం. కానీ తాజా పరిణామాల్లో సభలో ఎక్కువ సమయం వ్యక్తిగత విమర్శలు, పరస్పర ఆరోపణలు, నిరసనలు, సస్పెన్షన్ల చుట్టూ తిరుగుతున్న పరిస్థితి కనిపిస్తోంది.

స్పీకర్‌ గడ్డం ప్రసాద్‌కుమార్‌పై బీఆర్‌ఎస్‌ ఎమ్మెల్సీ చేసినట్లు ఆరోపణలు వచ్చిన వ్యాఖ్యలతో వివాదం తీవ్రరూపం దాల్చింది. స్పీకర్‌ భావోద్వేగానికి గురైన ఘటన తర్వాత కాంగ్రెస్‌ దీనిని దళితుడైన స్పీకర్‌కు జరిగిన అవమానంగా మలిచింది. మరోవైపు బీఆర్‌ఎస్‌.. మహిళా ఎమ్మెల్యేల పట్ల పోలీసులు వ్యవహరించిన తీరును ప్రశ్నించింది.ఇక్కడే అసలు రాజకీయ కోణం మొదలవుతుంది. వ్యక్తిగత వ్యాఖ్యను కేవలం వ్యక్తిగత వ్యాఖ్యగానే ఉంచకుండా.. దాన్ని సామాజిక, రాజకీయ ప్రతీకగా మార్చడం రెండు పార్టీలకూ రాజకీయంగా ఉపయోగపడుతుంది.కాంగ్రెస్‌కు ఇది దళిత గౌరవం, శాసనసభ ప్రతిష్ఠ అనే అంశాలను ముందుకు తెచ్చే అవకాశం. బీఆర్‌ఎస్‌కు ఇది ప్రతిపక్షంపై ప్రభుత్వం అణచివేతకు పాల్పడుతోందని చెప్పే అవకాశం.అంటే ఒకే ఘటనను రెండు పార్టీలు తమ రాజకీయ కథనానికి అనుకూలంగా మలుచుకుంటున్నాయి.

21 మంది ఎమ్మెల్యేల సస్పెన్షన్‌.. బీఆర్‌ఎస్‌కు నష్టమా? రాజకీయ ఆయుధమా?

తాజా పరిణామాల్లో అత్యంత కీలకమైనది బీఆర్‌ఎస్‌కు చెందిన 21 మంది ఎమ్మెల్యేలను మిగిలిన వర్షాకాల సమావేశాల నుంచి సస్పెండ్‌ చేయడం. కేటీఆర్‌, హరీశ్‌రావు వంటి కీలక నేతలు కూడా ఇందులో ఉన్నారు. దీనితో సభలో బీఆర్‌ఎస్‌ బలం గణనీయంగా తగ్గిపోయింది.సంఖ్యాపరంగా చూస్తే ఇది బీఆర్‌ఎస్‌కు స్పష్టమైన దెబ్బ. అయితే రాజకీయంగా మాత్రం ఇది రెండు వైపులా ప్రభావం చూపవచ్చు.ప్రభుత్వం దృష్టిలో ఇది సభ గౌరవాన్ని కాపాడే చర్య. ప్రతిపక్షం దృష్టిలో ఇది తమ గొంతును నొక్కే ప్రయత్నం.బీఆర్‌ఎస్‌ ఈ ఘటనను రాష్ట్రవ్యాప్తంగా రాజకీయ ప్రచారానికి ఉపయోగించుకునే అవకాశం ఉంది. “సభలో మాట్లాడనివ్వడం లేదు.. బయట కూడా మా నిరసనలను అడ్డుకుంటున్నారు” అనే కథనాన్ని ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లడం ఆ పార్టీకి సులభం.కాంగ్రెస్‌కు మాత్రం మరో ప్రమాదం ఉంది. బీఆర్‌ఎస్‌ను సభలో బలహీనపరిచిన కొద్దీ.. ఆ పార్టీకి బయట మరింత రాజకీయ స్థలం లభించే అవకాశం ఉంది.

‘శుద్ధీకరణ’ వివాదం.. రాజకీయ పోరాటానికి కుల కోణం

సిద్దిపేటలో దళితుల నిరసన జరిగిన ప్రదేశాన్ని బీఆర్‌ఎస్‌ కార్యకర్తలు ‘శుద్ధి’ చేశారన్న ఆరోపణ తాజా రాజకీయ పరిణామాలకు మరో కోణాన్ని తెచ్చింది. కాంగ్రెస్‌ దీనిని దళితుల అవమానంగా అభివర్ణించింది. బీఆర్‌ఎస్‌ మాత్రం ఈ ఆరోపణలపై అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తూ రాజకీయంగా తమపై దాడి జరుగుతోందని వాదిస్తోంది.ఇది సాధారణ రాజకీయ వివాదం కంటే ప్రమాదకరమైన అంశం. ఎందుకంటే తెలంగాణ రాజకీయాల్లో కుల సమీకరణాలు ఎప్పటి నుంచో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.కాంగ్రెస్‌ అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత దళితులు, బీసీలు, మైనారిటీలు, రైతులు, యువత వంటి వర్గాలను తన రాజకీయ సామాజిక పునాదిలో కీలకంగా చూస్తోంది. బీఆర్‌ఎస్‌ కూడా తనకు ఉన్న పాత సామాజిక ఆధారాన్ని తిరిగి బలోపేతం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.అందువల్ల కుల గౌరవం, సామాజిక న్యాయం, రాజకీయ అవమానం వంటి అంశాలు ఇకపై తెలంగాణ రాజకీయాల్లో మరింత బలమైన ఎన్నికల ఆయుధాలుగా మారే అవకాశముంది.

వెయ్యి రోజుల తర్వాత కాంగ్రెస్‌కు అసలు పరీక్ష మొదలైందా?

రేవంత్‌రెడ్డి ప్రభుత్వం 1,000 రోజులు పూర్తి చేసుకున్న నేపథ్యంలో బీఆర్‌ఎస్‌ 420 హామీలను ప్రధాన ఆయుధంగా చేసుకుంది. ఆ పార్టీ ‘ఛార్జ్‌షీట్‌’ విడుదల చేసి.. హామీల అమలు, రైతులు, నిరుద్యోగం, ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్‌, అప్పులు తదితర అంశాలపై ప్రభుత్వాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుంది. బీజేపీ కూడా కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వంపై ప్రత్యేక ‘ఛార్జ్‌షీట్‌’ విడుదల చేసింది.

ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన రాజకీయ మార్పు కనిపిస్తోంది.

2023 ఎన్నికల్లో “బీఆర్‌ఎస్‌ను ఓడించాలి” అనే భావన కాంగ్రెస్‌కు ప్రధాన రాజకీయ బలం. ఇప్పుడు ఆ పరిస్థితి మారుతోంది. కాంగ్రెస్‌ అధికారంలో ఉన్న పార్టీగా తన పనితీరును ప్రజలకు వివరించాల్సిన దశకు వచ్చింది.అంటే గత ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్‌కు ఉన్న ప్రధాన ప్రశ్న “బీఆర్‌ఎస్‌ కంటే మీరు ఎందుకు మెరుగైన ప్రత్యామ్నాయం?” అయితే.. రాబోయే ఎన్నికల నాటికి ప్రశ్న **“అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత మీరు ఏం చేశారు?”**గా మారుతుంది.

ఇదే రేవంత్‌రెడ్డి ప్రభుత్వానికి అసలు పరీక్ష.

ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్‌.. రాజకీయ నినాదం కాదు, కుటుంబాల సమస్యఅసెంబ్లీ గొడవల మధ్య మరొక ముఖ్యమైన అంశం తెర వెనుకకు వెళ్లిపోతోంది. అదే ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్‌.విద్యార్థులు ఫీజు బకాయిల కోసం ఆందోళనలు చేస్తున్నారు. కళాశాలలు బకాయిల కారణంగా విద్యార్థులకు సర్టిఫికెట్లు ఇవ్వడం లేదన్న ఆరోపణలు కూడా వచ్చాయి. హరీశ్‌రావు సహా ప్రతిపక్ష నేతలు ఈ అంశాన్ని ప్రభుత్వంపై దాడికి ఉపయోగిస్తున్నారు.ఇది కేవలం బీఆర్‌ఎస్‌ రాజకీయ అంశం కాదు. ఒక విద్యార్థి ఉన్నత విద్యకు వెళ్లలేకపోవడం, సర్టిఫికెట్‌ కోసం కళాశాల చుట్టూ తిరగడం, కుటుంబంపై ఆర్థిక భారం పడటం వంటి సమస్యలు నేరుగా ఓటర్ల జీవితాన్ని తాకుతాయి.అసెంబ్లీలో ఏ అంశం ఎక్కువగా వినిపిస్తుందో కాదు.. ప్రజల జీవితాల్లో ఏ అంశం ఎక్కువగా కనిపిస్తుందోనే చివరికి రాజకీయ ఫలితాలను నిర్ణయిస్తుంది.

కాంగ్రెస్‌లో అంతర్గత విభేదాలు.. మరో సవాలు

ప్రతిపక్షాన్ని ఎదుర్కోవడమే కాకుండా కాంగ్రెస్‌ తనలోని విభేదాలను కూడా నియంత్రించుకోవాల్సిన పరిస్థితి కనిపిస్తోంది.మాజీ మంత్రి కొండా సురేఖను కేబినెట్‌ నుంచి తొలగించే నిర్ణయం, ఆమెపై పార్టీ క్రమశిక్షణ చర్యలు, బీసీ మహిళా నాయకురాలిగా తనకు అన్యాయం జరిగిందన్న సురేఖ ఆరోపణలు కాంగ్రెస్‌లో అంతర్గత రాజకీయాలపై చర్చకు దారితీశాయి.ఈ పరిణామాన్ని కేవలం ఒక నేతపై తీసుకున్న క్రమశిక్షణ చర్యగా చూడటం సరిపోదు. తెలంగాణ కాంగ్రెస్‌లో ఎవరికి నిర్ణయాధికారం ఉంది? పార్టీపై నియంత్రణ ఎవరికి ఉంది? పాత కాంగ్రెస్‌ నేతలు, ఇతర పార్టీల నుంచి వచ్చిన నేతల మధ్య సమతుల్యత ఎలా ఉంటుంది? అనే ప్రశ్నలు కూడా ఇందులో ఉన్నాయి.అధికారంలో ఉన్న పార్టీకి అంతర్గత విభేదాలు సహజమే. కానీ అవి బహిరంగమైతే ప్రతిపక్షానికి అవే రాజకీయ ఆయుధాలుగా మారతాయి.

బీఆర్‌ఎస్‌ తిరిగి పుంజుకుంటుందా?

2023 ఓటమి తర్వాత బీఆర్‌ఎస్‌కు ఉన్న అతిపెద్ద సమస్య కేవలం అధికారం కోల్పోవడం కాదు. ప్రత్యామ్నాయంగా ప్రజల్లో నమ్మకం తిరిగి సంపాదించడం.ఇప్పుడు కేటీఆర్‌, హరీశ్‌రావు ప్రభుత్వంపై దూకుడుగా పోరాడుతున్నారు. 1,000 రోజుల పాలన, హామీల అమలు, ప్రజా సమస్యలను ముందుకు తెస్తున్నారు. అయితే అసెంబ్లీలో జరిగిన తాజా పరిణామాలు బీఆర్‌ఎస్‌కు మరో ప్రశ్నను కూడా తెస్తున్నాయి.ప్రతిపక్షంగా ప్రజల సమస్యలపై పోరాడుతున్న పార్టీగా కనిపించాలా? లేక కాంగ్రెస్‌తో వ్యక్తిగత, ఘర్షణాత్మక రాజకీయాల్లోనే ఎక్కువగా కనిపించాలా?ఈ రెండింటి మధ్య తేడా వచ్చే ఎన్నికల్లో కీలకం కావచ్చు.

బీజేపీకి ఇదొక అవకాశం

కాంగ్రెస్‌-బీఆర్‌ఎస్‌ మధ్య పోరు ఎంత తీవ్రంగా ఉంటే.. బీజేపీకి అంత రాజకీయ స్థలం ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.ప్రస్తుతం బీజేపీ రెండు పార్టీలపై విమర్శలు చేస్తోంది. ఒకవైపు కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వ వైఫల్యాలను ఎత్తిచూపుతూ.. మరోవైపు బీఆర్‌ఎస్‌-కాంగ్రెస్‌ ఘర్షణను ప్రజా సమస్యల నుంచి దృష్టి మళ్లించే రాజకీయంగా చూపిస్తోంది.అయితే బీజేపీ ముందున్న సవాలు కూడా చిన్నది కాదు. కాంగ్రెస్‌కు ప్రత్యామ్నాయంగా బీఆర్‌ఎస్‌ కాకుండా బీజేపీనే ఎందుకు ఎంచుకోవాలి? అన్న ప్రశ్నకు గ్రామీణ తెలంగాణలో స్పష్టమైన సమాధానం ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది.

అసలు పోటీ 2028కేనా?

ప్రస్తుతం జరుగుతున్న పరిణామాలు 2028 అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు చాలా ముందుగానే రాజకీయ సమీకరణాలు మొదలయ్యాయన్న సంకేతాలు ఇస్తున్నాయి.కాంగ్రెస్‌ తన అధికారాన్ని నిలబెట్టుకోవాలని చూస్తోంది. బీఆర్‌ఎస్‌ కోల్పోయిన స్థలాన్ని తిరిగి సంపాదించుకోవాలని ప్రయత్నిస్తోంది. బీజేపీ ఈ రెండు పార్టీల మధ్య ఖాళీని భర్తీ చేయాలని చూస్తోంది.అయితే ఈ మూడు పార్టీల మధ్య పోరులో ఒక నాలుగో శక్తి కూడా ఉంది — ప్రజల సమస్యలు.రైతు ఆదాయం, ఉద్యోగాలు, ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్‌, సంక్షేమ పథకాలు, రుణాలు, విద్య, ఆరోగ్యం, ధరలు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల సమస్యలు.. ఇవే చివరికి ఎన్నికల తీర్పును ప్రభావితం చేసే అంశాలు.అసెంబ్లీలో ఎవరు ఎవరిని అవమానించారు? ఎవరు ఎవరిని సస్పెండ్‌ చేశారు? ఎవరు ఎంత ఘాటుగా మాట్లాడారు? ఇవన్నీ వార్తల్లో నిలుస్తాయి. కానీ ఓటరు తన కుటుంబానికి ఏ ప్రభుత్వం ఏం చేసిందో కూడా లెక్కిస్తాడు.

ఇదే తెలంగాణ రాజకీయాల ముందు ఉన్న అసలు ప్రశ్న

ప్రస్తుతం తెలంగాణలో కనిపిస్తున్నది పాలనపై చర్చ కంటే ఆధిపత్య పోరాటం ఎక్కువవుతున్న రాజకీయ వాతావరణం.కాంగ్రెస్‌కు అధికారం ఉంది.. కానీ దాన్ని సమర్థించుకోవాల్సిన బాధ్యత కూడా ఉంది. బీఆర్‌ఎస్‌కు బలమైన రాజకీయ జ్ఞాపకం ఉంది.. కానీ దాన్ని భవిష్యత్తు ప్రత్యామ్నాయంగా మార్చుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.బీజేపీకి పెరుగుతున్న అవకాశం ఉంది.. కానీ దాన్ని ఓట్లుగా మార్చుకోవాల్సిన సవాలు ఉంది.అందుకే రాబోయే రోజుల్లో అసెంబ్లీలో ఎవరు గెలిచారు అన్నదానికంటే.. ప్రజల మధ్య ఎవరు తమ రాజకీయ కథనాన్ని బలంగా నాటగలిగారు? ఎవరు ప్రజా సమస్యలకు పరిష్కారం చూపగలిగారు? అన్నదే తెలంగాణ రాజకీయాల్లో అసలు కొలమానం కానుంది.ప్రస్తుత పరిణామాలు చూస్తే ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది — తెలంగాణలో రాజకీయ వేడి ఇప్పుడే మొదలైంది.