లోక్‌సభ ముందుకు మూడు కీలక బిల్లులు

• మహిళా రిజర్వేషన్లు, డీలిమిటేషన్‌, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల చట్టాల (సవరణ) 

భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో సరికొత్త అధ్యాయానికి తెరలేపుతూ కేంద్ర ప్రభుత్వం గురువారం లోక్‌సభలో మూడు అత్యంత కీలకమైన బిల్లులను ప్రవేశపెట్టింది. మహిళలకు చట్టసభల్లో 33 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించే ఉద్దేశంతో 'రాజ్యాంగ (131వ సవరణ) బిల్లు-2026'ను కేంద్ర న్యాయశాఖ మంత్రి అర్జున్ రామ్ మేఘవాల్ సభ ముందుకు తీసుకువచ్చారు. ఈ బిల్లుతో పాటు, దేశవ్యాప్తంగా నియోజకవర్గాల సరిహద్దులను మార్చే 'పునర్విభజన (డీలిమిటేషన్) బిల్లు-2026'ను కూడా ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించింది. ఈ ప్రతిపాదనల ప్రకారం లోక్‌సభ స్థానాల సంఖ్యను భారీగా పెంచడం ద్వారా మహిళా కోటాను పారదర్శకంగా అమలు చేయాలని కేంద్రం యోచిస్తోంది. అదేవిధంగా, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో మహిళా ప్రాతినిధ్యాన్ని స్థిరపరిచేందుకు ఉద్దేశించిన 'కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల చట్టాల (సవరణ) బిల్లు-2026'ను కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా సభలో ప్రవేశపెట్టారు.

ఈ చారిత్రక పరిణామం పార్లమెంట్‌లో తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది. ముఖ్యంగా 2029 సార్వత్రిక ఎన్నికల నాటికే మహిళా రిజర్వేషన్లు అమలులోకి రావాలంటే నియోజకవర్గాల పునర్విభజన అనివార్యమని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేస్తోంది. ఈ ప్రక్రియ ద్వారా లోక్‌సభ స్థానాల సంఖ్య 543 నుంచి సుమారు 850కి పెరిగే అవకాశం ఉండటంతో, భవిష్యత్తులో దేశ రాజకీయ ముఖచిత్రం పూర్తిగా మారిపోనుంది. అయితే, ఈ మార్పుల వల్ల దక్షిణాది రాష్ట్రాల రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం దెబ్బతింటుందని విపక్షాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. బిల్లుల ప్రవేశంపై జరిగిన ఓటింగ్‌లో ప్రభుత్వం విజయం సాధించినప్పటికీ, సభలో సుదీర్ఘ చర్చల అనంతరం తుది నిర్ణయం వెలువడనుంది.

ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం 'నారీ శక్తి'కి పెద్దపీట వేయడమే లక్ష్యంగా ఈ ప్రత్యేక సమావేశాలను నిర్వహిస్తోంది. జనాభా గణన, పునర్విభజన ప్రక్రియలను వేగవంతం చేయడం ద్వారా మహిళా సాధికారతకు చట్టబద్ధత కల్పించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఈ మూడు బిల్లులు ఆమోదం పొందితే, లోక్‌సభ, రాష్ట్ర శాసనసభల్లో మహిళల భాగస్వామ్యం గణనీయంగా పెరగడమే కాకుండా, పెరుగుతున్న జనాభాకు అనుగుణంగా పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాల సంఖ్య పెరిగి పాలన మరింత మెరుగుపడుతుందని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.