వ్యాధి చికిత్స నుంచి నివారణ దిశగా భారత్ అడుగులు

 

•  జీవనశైలి జబ్బులపై యుద్ధానికి కేంద్రం ‘యోగాస్త్రం’
• మధుమేహం, రక్తపోటు నియంత్రణకు ప్రత్యేక నిబంధనలు
• చిన్నారుల నుంచి వృద్ధుల వరకు అందరికీ కొత్త యోగా ప్రోటోకాల్స్

దేశవ్యాప్తంగా ఆందోళన కలిగిస్తున్న అసంక్రమిత వ్యాధుల (NCDs) భారాన్ని తగ్గించేందుకు కేంద్ర ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ ఒక చరిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకుంది. చికిత్స కంటే నివారణే మిన్న అనే నినాదంతో, వివిధ అనారోగ్య సమస్యలు , నిర్దిష్ట వయస్సు గల వ్యక్తుల కోసం ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన "యోగా ప్రోటోకాల్‌"ను కేంద్ర ఆయుష్ మంత్రి ప్రతాప్‌రావు జాదవ్ ఈ నెలలో జరిగిన యోగా మహోత్సవ్ 2026లో ప్రారంభించారు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) సహకారంతో మొరార్జీ దేశాయ్ నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ యోగా ఈ శాస్త్రీయ నిబంధనలను రూపొందించింది. ప్రస్తుతం భారతదేశంలో సంభవిస్తున్న మరణాలలో దాదాపు మూడింట రెండు వంతులు మధుమేహం, రక్తపోటు, గుండె సంబంధిత సమస్యలు, శ్వాసకోశ వ్యాధులు, మానసిక రుగ్మతల వల్లే జరుగుతున్నాయని గణాంకాలు చెబుతున్న నేపథ్యంలో, ఈ యోగా ప్రోటోకాల్ ఒక కీలకమైన ముందడుగుగా నిలవనుంది.

ఈ నూతన విధానం ప్రకారం, ప్రతిరోజూ 30 నుంచి 60 నిమిషాల పాటు ఆసనాలు, ప్రాణాయామం, ధ్యానం , విశ్రాంతి పద్ధతులను కలిపి ఒక క్రమపద్ధతిలో నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది. ఇది కేవలం ఒక వ్యాయామం మాత్రమే కాకుండా, శాస్త్రీయ ఆధారాలతో కూడిన క్లినికల్ మాడ్యూల్ అని ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శి వైద్య రాజేష్ కొటేచా వివరించారు. ఉదాహరణకు, మధుమేహం ఉన్నవారికి మెటబాలిక్ బ్యాలెన్స్ మెరుగుపరిచేలా, రక్తపోటు ఉన్నవారికి నరాల వ్యవస్థను శాంతపరిచేలా,  ఆస్తమా రోగులకు ఊపిరితిత్తుల సామర్థ్యాన్ని పెంచేలా ఈ ప్రోటోకాల్స్‌లో ప్రత్యేక మార్పులు చేశారు. చిన్నపిల్లల కోసం సరదాగా ఉండే యోగా పద్ధతులు, కౌమార దశలో ఉన్నవారికి మానసిక ప్రశాంతతనిచ్చే వ్యాయామాలు, గర్భిణీ స్త్రీలు , వృద్ధుల కోసం ప్రత్యేక కదలికలతో కూడిన గైడ్‌లైన్స్‌ను ఇందులో చేర్చారు.

యోగా అనేది కేవలం భారతదేశ సాంస్కృతిక వారసత్వం మాత్రమే కాదని, ఆధునిక ఆరోగ్య సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి ఇది ఒక శక్తివంతమైన సాధనమని మంత్రి ప్రతాప్‌రావు జాదవ్ ఉద్ఘాటించారు. ఈ విధానం ద్వారా ప్రతి పౌరుడు తమ ఆరోగ్యంపై తామే నియంత్రణ సాధించవచ్చని, తద్వారా దీర్ఘకాలంలో దేశ ఆరోగ్య మౌలిక సదుపాయాలపై పడే ఒత్తిడిని తగ్గించవచ్చని ఆయన ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. కనీస ఖర్చుతో పాఠశాలలు, కార్యాలయాలు, కమ్యూనిటీ సెంటర్లలో ఈ ప్రోటోకాల్స్‌ను అమలు చేయవచ్చు. అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవం సమీపిస్తున్న తరుణంలో, యోగాను ఒక కాలానుగుణ అభ్యాసం నుండి నిత్యకృత్యంగా మార్చడమే ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యం. ఈ చొరవతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా యోగాను ఒక సంపూర్ణ ఆరోగ్య పరిష్కారంగా ప్రచారం చేయడంలో భారత్ తన అగ్రగామి పాత్రను మరోసారి చాటుకుంది.