ఉపాధి హామీ పథకంలో భారీ మార్పులు

 MGNREGA స్థానంలో కొత్తగా 'VB-G RAM G' చట్టం!

న్యూఢిల్లీ: గత రెండు దశాబ్దాలుగా గ్రామీణ పేదలకు అండగా ఉన్న 'మహాత్మాగాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం' (MGNREGA) స్థానంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం విప్లవాత్మక మార్పులు చేపట్టింది. 'వికసిత్‌ భారత్ - గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్‌గార్ అండ్ ఆజీవిక మిషన్ - గ్రామీణ్' (VB-G RAM G) అనే కొత్త చట్టాన్ని తీసుకువచ్చింది. ఈ చట్టం డిసెంబర్ 2025లో పార్లమెంట్ ఆమోదం పొంది, రాష్ట్రపతి ముద్రతో అమలులోకి వచ్చింది.

కొత్త చట్టంలోని ప్రధాన అంశాలు - మార్పులు:

పనిదినాల పెంపు: గతంలో ఏడాదికి గరిష్టంగా 100 రోజులు పని కల్పించేవారు. ఇప్పుడు దీనిని 125 రోజులకు పెంచారు. ఇది గ్రామీణ కుటుంబాల ఆదాయం పెరగడానికి దోహదపడుతుందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది.

వ్యవసాయ విరామం (Agricultural Pause): సాగు. కోత సమయాల్లో కూలీల కొరత లేకుండా చూసేందుకు, ఏడాదిలో గరిష్టంగా 60 రోజుల పాటు ఉపాధి పనులను నిలిపివేసే అధికారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు ఇచ్చారు.

నిధుల కేటాయింపులో మార్పు: MGNREGA కింద అన్-స్కిల్డ్ కూలీల వేతనాలను 100 శాతం కేంద్రమే భరించేది. కానీ కొత్త విధానంలో కేంద్రం 60 శాతం, రాష్ట్రాలు 40 శాతం నిధులను భరించాల్సి ఉంటుంది (ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు 90:10 నిష్పత్తి).

వారానికోసారి వేతనం: వేతనాల చెల్లింపులో ఆలస్యం కాకుండా ఉండేందుకు, వారానికోసారి లేదా గరిష్టంగా 15 రోజుల్లోపు డబ్బులు చెల్లించేలా నిబంధనలు కఠినతరం చేశారు.

సాంకేతికత వినియోగం: బయోమెట్రిక్ హాజరు, AI ఆధారిత అవినీతి గుర్తింపు వ్యవస్థ, పనుల పర్యవేక్షణకు GPS వంటి అత్యాధునిక సాంకేతికతను వాడుతున్నారు.

వికసిత్‌ గ్రామ పంచాయితీ ప్లాన్స్: ఉపాధి పనులను కేవలం మట్టి పనులకే పరిమితం చేయకుండా.. నీటి భద్రత, గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాలు, వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే పనులతో అనుసంధానం చేయనున్నారు.

విమర్శలు - ఆందోళనలు: మహాత్మా గాంధీ పేరును తొలగించడంపై ప్రతిపక్షాలు మండిపడుతున్నాయి. అలాగే 40 శాతం నిధుల భారం రాష్ట్రాలపై పడటం వల్ల ఆర్థికంగా వెనుకబడిన రాష్ట్రాలకు ఇబ్బంది కలుగుతుందని, ఇది 'డిమాండ్ ఆధారిత' పథకం నుండి 'బడ్జెట్ ఆధారిత' పథకంగా మారి పేదల హక్కులను హరిస్తుందని సామాజిక కార్యకర్తలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.