పేపర్ లీక్‌లపై ఉక్కుపాదం

• లోక్‌సభలో సవరణ బిల్లు ప్రవేశం..
•  మంగళవారం విస్తృత చర్చకు అన్ని పార్టీల అంగీకారం

నీట్-యూజీ ప్రశ్నపత్రం లీక్ వ్యవహారంపై వరుసగా ఆరు రోజులుగా పార్లమెంట్‌లో కొనసాగుతున్న ప్రతిష్ఠంభనకు మంగళవారం తెరపడే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. లోక్‌సభలో ప్రవేశపెట్టిన పబ్లిక్ ఎగ్జామినేషన్స్ (ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ అన్‌ఫెయిర్ మీన్స్) సవరణ బిల్లు–2026పై అన్ని రాజకీయ పార్టీలు మంగళవారం చర్చకు అంగీకరించినట్లు పార్లమెంటరీ వర్గాలు వెల్లడించాయి. లోక్‌సభ స్పీకర్ ఓం బిర్లా చొరవతో జరిగిన సంప్రదింపుల ఫలితంగా ఈ ఏకాభిప్రాయం కుదిరినట్లు సమాచారం. బిల్లుపై చర్చ కోసం ఆరు గంటల సమయం కేటాయించిన స్పీకర్, అవసరమైతే సభ అభిప్రాయం మేరకు మరింత సమయం కూడా ఇవ్వడానికి సిద్ధమని ప్రకటించారు.

కేంద్ర మంత్రి జితేంద్ర సింగ్ లోక్‌సభలో ఈ బిల్లును ప్రవేశపెట్టారు. అయితే విద్యార్థులపై పోలీసుల చర్యలపై ప్రభుత్వం సమాధానం చెప్పాలని ప్రతిపక్షం పట్టుబట్టడంతో బిల్లుపై చర్చ జరగలేదు. మరోవైపు జూలై 20 నుంచి ప్రారంభమైన వర్షాకాల సమావేశాల సందర్భంగా రాజ్యసభ కూడా ప్రతిపక్ష ఆందోళనలతో పదేపదే వాయిదా పడుతూ సోమవారం ఎలాంటి కార్యాచరణ చేపట్టలేకపోయింది. విద్యార్థులపై పోలీసు చర్యలకు కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా బాధ్యత వహించాలని ప్రతిపక్షం డిమాండ్ చేస్తూ ఆందోళనలు కొనసాగించింది.

కాక్‌రోచ్ జనతా పార్టీ (సీజేపీ) ఆధ్వర్యంలో జూన్ 20న ప్రారంభమైన 36 రోజుల విద్యార్థి ఉద్యమం, కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా చేయడం, ప్రభుత్వం పలు డిమాండ్లను అంగీకరించడం అనంతరం జూలై 25న ముగిసింది. ఆ ఉద్యమానికి ప్రతిస్పందనగానే ఈ సవరణ బిల్లును కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చింది.

ఈ బిల్లు ప్రకారం ప్రశ్నపత్రాల లీక్ కేసుల దర్యాప్తు రెండు నెలల్లో పూర్తిచేయాల్సి ఉంటుంది. పేపర్ లీక్ లేదా పరీక్షల్లో అక్రమాలకు పాల్పడిన వ్యక్తులకు కనీసం ఐదేళ్ల నుంచి గరిష్ఠంగా పదేళ్ల వరకు జైలుశిక్షతో పాటు రూ.50 లక్షల వరకు జరిమానా విధించే అవకాశం ఉంటుంది. వ్యవస్థీకృత నేరాలకు కనీసం ఏడేళ్ల జైలుశిక్షతో పాటు రూ.10 కోట్ల వరకు జరిమానా విధించేలా నిబంధనలు ప్రతిపాదించారు. ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న చట్టంలో మోసాలకు మూడేళ్ల నుంచి ఐదేళ్ల వరకు, వ్యవస్థీకృత నేరాలకు ఐదేళ్ల నుంచి పదేళ్ల వరకు జైలుశిక్ష, కనీసం రూ.1 కోటి జరిమానా మాత్రమే ఉంది.

కొత్త బిల్లు ప్రకారం అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలు ప్రత్యేక ఫాస్ట్‌ట్రాక్ కోర్టులను ఏర్పాటు చేసుకునే అధికారం పొందుతాయి. చార్జిషీట్ దాఖలైన మూడు నెలల్లోపు విచారణ పూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది. అవసరమైతే పేపర్ లీక్ కేసుల దర్యాప్తు కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేక టాస్క్‌ఫోర్స్‌ను కూడా ఏర్పాటు చేయవచ్చు.

బిల్లును ప్రవేశపెట్టిన అనంతరం స్పీకర్ ఓం బిర్లా మాట్లాడుతూ నినాదాలు చేయడం కంటే బిల్లుపై సభలో చర్చించాలని, సభ్యులు సూచించే మంచి మార్పులను ప్రభుత్వం పరిగణనలోకి తీసుకుంటుందని చెప్పారు. ప్రజా పరీక్షల వ్యవస్థను మెరుగుపర్చే దిశగా ఇది తొలి అడుగని ఆయన పేర్కొన్నారు.

2024లో పేపర్ లీక్ వివాదాల నేపథ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన చట్టానికి ఈ బిల్లు మరింత బలం చేకూరుస్తోంది. యూపీఎస్సీ, ఎస్‌ఎస్‌సీ, రైల్వేలు, బ్యాంకింగ్ నియామక పరీక్షలు, నేషనల్ టెస్టింగ్ ఏజెన్సీ నిర్వహించే పరీక్షలు సహా అన్ని ప్రధాన ప్రజా పరీక్షల్లో అక్రమాలను అరికట్టడమే దీని లక్ష్యం. నీట్-యూజీ పేపర్ లీక్ ఘటనల తర్వాత ఇలాంటి కేసులపై కఠిన చట్టం తీసుకొస్తామని, ఫాస్ట్‌ట్రాక్ కోర్టుల్లో విచారణ జరిపిస్తామని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ హామీ ఇచ్చారు. అలాగే పరీక్షల వ్యవస్థను పూర్తిగా పేపర్ లీక్ రహితంగా మార్చేందుకు ఇన్ఫోసిస్ సహ వ్యవస్థాపకుడు నందన్ నీలేకని నేతృత్వంలో ఉన్నతస్థాయి టాస్క్‌ఫోర్స్‌ను కూడా ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసింది.

ఇటీవలి కాలంలో ప్రజా పరీక్షల్లో ప్రశ్నపత్రాల లీకులు, ఇతర అక్రమాలు పరీక్షల పారదర్శకతను, విశ్వసనీయతను దెబ్బతీస్తున్నాయని బిల్లు పేర్కొంది. పరీక్షా కేంద్రాల సిద్ధతపై ముందస్తు తనిఖీలు, అభ్యర్థుల బయోమెట్రిక్ నమోదు, భద్రతా ఏర్పాట్లు, ప్రశ్నపత్రాల తయారీ, నిల్వ, పరీక్షల పర్యవేక్షణ, పరీక్షల అనంతర ప్రక్రియలు, స్క్రైబ్‌లకు సంబంధించిన మార్గదర్శకాలు వంటి అంశాలకు స్పష్టమైన ప్రమాణాలు రూపొందించే అధికారం కూడా ఇందులో ఉంది. ప్రశ్నపత్రాల లీక్, ఓఎంఆర్ షీట్లలో మార్పులు, నకిలీ వెబ్‌సైట్లు, నకిలీ అడ్మిట్ కార్డుల జారీ వంటి మొత్తం 15 రకాల అక్రమాలను ఈ బిల్లు నేరాలుగా నిర్వచించింది.