భారత్‌–ఉజ్బెకిస్తాన్‌ బంధం ఇక ‘సమగ్ర వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం’

 

• 2030 నాటికి ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం 5 బిలియన్‌ డాలర్లకు లక్ష్యం
• యురేనియం సరఫరా, అరుదైన ఖనిజాలపై కీలక ఒప్పందాలు
• యూపీఐ సేవలకు ఉజ్బెకిస్తాన్‌లో మార్గం సుగమం

తాష్కెంట్‌, ఆగస్టు 30: భారత్‌–ఉజ్బెకిస్తాన్‌ సంబంధాలు మరో కీలక మైలురాయిని చేరుకున్నాయి. ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని ‘సమగ్ర వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం’ స్థాయికి పెంచాలని భారత్‌, ఉజ్బెకిస్తాన్‌ నిర్ణయించాయి. 2030 నాటికి ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని 5 బిలియన్‌ డాలర్లకు పెంచే లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించుకున్నాయి. ప్రస్తుతం ఉన్న వాణిజ్యంతో పోలిస్తే ఇది దాదాపు ఐదు రెట్లు అధికం.

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, ఉజ్బెకిస్తాన్‌ అధ్యక్షుడు షవ్కత్‌ మిర్జియోయెవ్‌ మధ్య జరిగిన ద్వైపాక్షిక చర్చల్లో పలు కీలక నిర్ణయాలు తీసుకున్నారు. భారత్‌కు దీర్ఘకాలికంగా యురేనియం సరఫరా చేసేందుకు అవసరమైన వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయడానికి ఉజ్బెకిస్తాన్‌ అంగీకరించింది. అరుదైన భూ ఖనిజాల తవ్వకాలకు సంబంధించిన ప్రాంతాలపై కూడా చర్చించేందుకు ఇరు దేశాలు అంగీకరించాయి.

మైనింగ్‌, ఆయుర్వేదం, పర్యాటకం, ఆర్థిక–ఆర్థిక సంభాషణ, సమగ్ర వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం, ఉన్నత విద్య, పర్యావరణం తదితర రంగాల్లో మొత్తం 11 అవగాహన ఒప్పందాలపై ఇరు దేశాలు సంతకాలు చేశాయి. వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, మౌలిక వసతులు, కీలక ఖనిజాలు, రక్షణ, భద్రత, ఆవిష్కరణలు, వ్యవసాయం, ఔషధాలు, ఆరోగ్యం, సమాచార సాంకేతికత, డిజిటల్‌ పబ్లిక్‌ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌, విద్య వంటి రంగాల్లో సహకారాన్ని మరింత విస్తరించాలని నిర్ణయించాయి.

ఉజ్బెకిస్తాన్‌లో యూపీఐ సేవలను విస్తరించేందుకు కీలక వాణిజ్య ఒప్పందం కుదిరింది. భారతీయ యూపీఐ యాప్‌ల ద్వారా అక్కడి జాతీయ క్యూఆర్‌ కోడ్‌ ‘యూజీక్యూఆర్‌’ను స్కాన్‌ చేసి వ్యాపార చెల్లింపులు చేసే అవకాశం కలగనుంది. దీంతో భారత డిజిటల్‌ పబ్లిక్‌ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌కు అంతర్జాతీయ విస్తరణ మరింత ఊపందుకోనుంది.

విద్య, సాంస్కృతిక మార్పిడికి కూడా ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. హిందీ అభివృద్ధి కోసం 100 లాల్‌ బహదూర్‌ శాస్త్రి స్కాలర్‌షిప్‌లను ప్రకటించడంతోపాటు తాష్కెంట్‌లోని ఓరియంటల్‌ స్టడీస్‌ విశ్వవిద్యాలయంలో సంస్కృత పీఠాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించారు. క్రీడలు, ముఖ్యంగా చెస్‌, హిందీ ప్రచారంలోనూ ఇరు దేశాలు కలిసి పనిచేయనున్నాయి.

అరల్‌ సముద్ర ప్రాంతంలో అటవీ పునరుద్ధరణ కోసం భారత్‌ 1 మిలియన్‌ డాలర్ల సాయాన్ని అందించనుంది. ఉజ్బెకిస్తాన్‌లోని ఫయాజ్‌ టెపా, కారా టెపా బౌద్ధ క్షేత్రాల పునరుద్ధరణ, పరిరక్షణకు సంబంధించి ఉద్దేశపూర్వక లేఖపైనా ఇరు దేశాలు అంగీకరించాయి.

ఉగ్రవాదం, తీవ్రవాదం, వేర్పాటువాదంపై ఇరు దేశాలకు ‘జీరో టాలరెన్స్‌’ విధానం ఉందని ప్రధాని మోదీ స్పష్టం చేశారు. ద్వైపాక్షిక సహకారం కేవలం రాజధానులకే పరిమితం కాకుండా నగరాలు, రాష్ట్రాల స్థాయిలోనూ విస్తరించాలని నిర్ణయించుకున్నట్లు తెలిపారు.